11. Yargı Paketi’ne Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği’nden eleştiri

Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği (CİSST), kamuoyunda 11. Yargı Paketi olarak bilinen ‘7571 sayılı Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’ hakkında yazılı bir açıklama yayımladı. CİSST, yapılan infaz düzenlemelerinin ceza infaz sistemindeki yapısal sorunlara sınırlı çözümler sunduğunu, buna karşın eşitlik, öngörülebilirlik ve özgürlük hakkı bakımından ciddi riskler barındırdığını vurguladı.

Açıklamada, yargı paketi kapsamında ceza infaz rejiminde yapılan değişikliklerin farklı hükümlü grupları açısından eşitsiz sonuçlar doğurabilecek nitelikte olduğu belirtildi. Düzenlemelerin bir bölümünün hapishanelerdeki aşırı doluluğu geçici olarak hafifletmeyi hedeflediği ifade edilirken, bazı alanlarda ise belirsizliklerin ve hak ihlali risklerinin arttığına dikkat çekildi.

CİDDİ HAK İHLALİ RİSKLERİ

CİSST, erken açık ceza infaz kurumuna ayrılma ve denetimli serbestlikten daha erken yararlanma imkanlarının genişletilmesinin doluluk sorununu kısmen azaltabileceğini ancak bu etkinin seçici ve sınırlı kalacağını belirtti. Özellikle siyasi ve örgütlü suçların erken infaz rejimi kapsamı dışında bırakılmasının, sorunun yapısal nedenlerine çözüm sunmadığı ifade edildi. Açıklamada, erken infaz rejiminin suç türü, ceza süresi ve infaz aşamasına göre farklı uygulanmasının, benzer durumda bulunan hükümlüler arasında farklı infaz sonuçlarına yol açabileceği vurgulandı. Suç tarihi esas alınarak yapılan ayrımların ise hukuki öngörülebilirlik ve eşitlik ilkeleri bakımından tartışmalı olduğu kaydedildi. Akıl sağlığı sorunu bulunan hükümlü mahpuslara ilişkin düzenlemelere de dikkat çeken CİSST, ceza ve güvenlik tedbirlerinin birlikte uygulanmasının ve sağlık kurumunda tutulma sürelerine getirilen asgari sınırların, özgürlükten yoksun bırakılma süresinin fiilen uzamasına yol açabileceği uyarısında bulundu. Bu durumun ciddi hak ihlali riskleri barındırdığı ifade edildi.

YENİ TARTIŞMA VE İZLEME ALANLARI

İnfaz hakimlikleri ile ceza infaz kurumu idarelerine tanınan geniş takdir yetkisinin, uygulamada kurumdan kuruma değişen sonuçlar doğurabileceği belirtilen açıklamada; iyi hâl değerlendirmesi ve denetimli serbestlik kararlarında şeffaf ve nesnel kriterlerin açıkça ortaya konulmamasının keyfî uygulamalara zemin hazırlayabileceği vurgulandı. CİSST, tüm bu nedenlerle ceza infaz sisteminin insan hakları standartlarıyla uyumunun yalnızca mevzuat düzeyinde değil, uygulamada da hak temelli bir izleme ile takip edilmesi gerektiğini belirtti. Açıklama, 11. Yargı Paketi’nin infaz sistemindeki sorunlara sınırlı müdahaleler sunduğu ancak yeni tartışma ve izleme alanları yarattığı değerlendirmesiyle sona erdi.