Plastik atık ithalatı dursun çağrısı: Türkiye Avrupa'nın çöplüğü olmasın

Change.org üzerinden Sadun Bölükbaşı tarafından başlatılan imza kampanyasında, Türkiye'ye yapılan plastik atık ithalatının tamamen durdurulması talep edildi. ‘Plastik atık ithalatını durdurun’ çağrısıyla başlatılan kampanyada, Türkiye'nin yıllardır Avrupa'nın plastik atıklarını gönderdiği başlıca ülkeler arasında yer aldığı belirtilerek, bu durumun çevre ve insan sağlığı açısından ciddi riskler oluşturduğu ifade edildi.

Kampanya metninde, son dönemde Mersin, Adana ve Antalya kıyılarının mikroplastiklerle kaplandığını gösteren çok sayıda görüntünün paylaşıldığına dikkat çekildi. Uzmanlara göre bu kirliliğin önemli nedenlerinden birinin Avrupa'dan ithal edilen plastik atıklar olduğu belirtilirken, geri dönüşüm tesislerinde işlenen plastiklerin bir bölümünün süreç sonunda mikroplastik olarak denizlere karıştığının tahmin edildiği aktarıldı. Prof. Dr. Mustafa Öztürk'ün uyarılarına da yer verilen kampanyada, Öztürk'ün, “Bu plajlarda kesinlikle yüzülmesi sağlıklı ve güvenli değildir” ifadeleriyle vatandaşları olası sağlık risklerine karşı uyardığı hatırlatıldı.

İTHALAT 503 BİN TONA ULAŞTI

Kampanyada, Türkiye'nin Avrupa'nın plastik atıklarını kabul eden ülkeler arasında uzun yıllardır ilk sırada bulunduğu vurgulandı. 2025 verilerine göre plastik atık ithalatının bir önceki yıla göre yüzde 19 artarak 503 bin tona ulaştığı belirtilirken, yalnızca 2020 yılında Avrupa Birliği ülkelerinden Türkiye'ye yaklaşık yarım milyon ton plastik atığın gönderildiği ifade edildi. Ayrıca, 2020 yılından itibaren iki yıl gibi kısa bir sürede Türkiye'ye yapılan plastik atık ihracatının yüzde 1200 arttığına dikkat çekildi.

PLASTİKLERİN YALNIZCA YÜZDE 9'U GERİ DÖNÜŞTÜRÜLÜYOR

Kampanya metninde, plastiklerin büyük bölümünün geri dönüştürülemediği, çöplüklere gönderildiği, yakıldığı veya çevreyi kirlettiği ifade edildi. Dünyadaki plastiklerin yalnızca yüzde 9'unun geri dönüştürüldüğü belirtilirken, plastiklerin fosil yakıtlardan üretildiği ve geri dönüşüm ya da yakma süreçlerinde ortaya çıkan toksik maddelerin insan sağlığı açısından ciddi risk oluşturduğu kaydedildi. Türkiye'de plastik geri dönüşüm faaliyetlerinin hem çalışanların hem de çevrede yaşayan vatandaşların sağlığını olumsuz etkilediği savunulan kampanyada, mevcut çevre mevzuatının daha etkin uygulanması, atık kaçakçılarına yönelik yaptırımların artırılması ve çocuk işçiliğinin önlenmesi çağrısı yapıldı.

İKLİM KRİZİNE DE DİKKAT ÇEKİLDİ

Kampanyada plastik üretiminin iklim krizini derinleştirdiği de vurgulandı. Plastiklerin yüzde 99'unun petrol ve doğal gaz gibi fosil yakıtlardan üretildiği belirtilirken, 2019 yılında plastik üretimi, kullanımı ve bertarafı nedeniyle atmosfere salınan sera gazı miktarının yaklaşık 850 milyon metrik tona ulaştığı ifade edildi. Bu miktarın yaklaşık 190 orta ölçekli kömür santralinin yıllık emisyonuna eşdeğer olduğu belirtilen kampanyada, plastik kullanımının mevcut hızla devam etmesi halinde 2050 yılına kadar plastik kaynaklı sera gazı emisyonlarının küresel karbon bütçesinin yüzde 15'ine ulaşabileceği uyarısında bulunuldu.

Kampanya, “Avrupa'nın plastik çöplüğü olmayı kabul etmiyoruz. AB kendi atıklarıyla kendi baş etmeli” çağrısıyla vatandaşları imza vermeye davet ediyor.