Vatandaş Neden Hâlâ Pahalı Süt İçiyor?

Ahmet Toprak

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı mayıs ayı verileri, toplanan inek sütü miktarında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,3’lük artış yaşandığını ortaya koyuyor. İlk beş aylık dönemde de üretimin artış eğilimini koruması, hayvancılık sektörü açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendirilebilir. Ancak vatandaşın mutfağına bakıldığında tablo o kadar da parlak görünmüyor. Bugün market raflarında bir litre sütün fiyatı markasına ve çeşidine göre yaklaşık 50 ila 80 lira arasında değişiyor. Asgari ücretle ya da sabit gelirle geçinmeye çalışan aileler için süt, artık eskisi kadar kolay ulaşılabilen bir temel gıda olmaktan uzaklaşıyor. Özellikle çocuklu aileler, her gün tüketilmesi gereken bu besini alırken bütçelerini yeniden hesaplamak zorunda kalıyor.
Üretim artıyorsa fiyatlar neden düşmüyor? Bu sorunun cevabı sadece süt miktarında değil; yem, enerji, nakliye, ambalaj ve işçilik gibi üretim maliyetlerinde yatıyor. Üretici artan giderlerle mücadele ederken, tüketici de yüksek fiyatlarla karşı karşıya kalıyor. Sonuçta ne üretici emeğinin karşılığını tam olarak alabiliyor ne de vatandaş uygun fiyatla süt tüketebiliyor. TÜİK verilerinde içme sütü, peynir, ayran ve kefir üretimindeki artış dikkat çekerken, tereyağı üretimindeki düşüş de sektörün maliyet baskısını hissettirdiğini gösteriyor. Üretim rakamlarının yükselmesi elbette sevindirici, ancak bu artışın market etiketlerine olumlu yansımaması, vatandaş açısından istatistiklerin anlamını azaltıyor. Süt, lüks bir tüketim ürünü değil; çocukların gelişimi, yaşlıların sağlığı ve toplumun dengeli beslenmesi için vazgeçilmez bir ihtiyaçtır. Bu nedenle yalnızca üretim miktarındaki artışla övünmek yeterli değildir. Asıl başarı, üreticiyi ayakta tutarken tüketicinin de uygun fiyatla kaliteli süte ulaşmasını sağlayabilmektir. Rakamlar üretimin arttığını söylüyor. Ancak vatandaşın gözü TÜİK tablolarında değil, market raflarındaki fiyat etiketlerinde. O etiketler düşmediği sürece, üretimdeki artış toplumun büyük bir kesimi için sadece istatistikten ibaret kalacaktır.