İnsan bazen bir eşya satın aldığını sanır.
Oysa satın aldığı şey, yeni ihtiyaçların başlangıcıdır.
Bir koltuk değişir, perde göze batmaya başlar.
Telefon yenilenir, kulaklık eski hissettirir.
Ayakkabı alınır, kıyafet uyumsuz görünür.
Eksik olan şey ihtiyaç değilken, insan kendini sürekli tamamlanması gereken biri gibi hissetmeye başlar.
Buna “Diderot Etkisi” deniyor.
18. yüzyılda yaşayan Denis Diderot, kendisine hediye edilen gösterişli bir sabahlığın ardından odasındaki her şeyin gözüne eski görünmeye başladığını anlatır. Yeni sabahlık, yeni bir hayat hissi yaratır. Ve o his, eski eşyaları huzursuz etmeye başlar.
Bugün modern dünya tam olarak bunun üzerine kurulu.
İnsanlar artık ihtiyaçlarını değil, eksiklik hissini satın alıyor.
Bir ürün yetmiyor; onun çevresindeki “uyumlu hayat” da pazarlanıyor.
Sosyal medya ise bu döngünün vitrinine dönüşmüş durumda.
Kimse yalnızca kahve içmiyor artık.
Doğru masada, doğru ışıkta, doğru fincanla kahve içiyor.
Çünkü mesele kahve değil; görünmek.
Ve insan, fark etmeden kendi hayatına yabancılaşıyor.
Belki de bu çağın en büyük yorgunluğu, hiçbir şeyin artık “yeterli” hissettirmemesi.
Çünkü sistem bize sürekli şunu fısıldıyor:
“Bir şey daha alırsan tamamlanacaksın.”
Oysa insanın en çok ihtiyacı olan şey, yeni bir eşya değil; durabilmek.
Elindekine yabancılaşmadan yaşayabilmek.
Sahip olduklarıyla eksik hissetmemek.
Belki mutluluk, yeni şeyler eklemekte değil;
Bazı şeylerin zaten yeterli olduğunu fark etmektedir