Laik Eğitimin Çırpınışı

“Elimden gelse bütün dünya okullarının programlarına insanın insanı sömürmemesi üzerine bir ders koyardım.” İsmail Hakkı Tonguç

Geçmişin saygın isimlerine selam olsun… Maalesef “Köy Enstitüleri ve Çağdaş Laik Eğitimin saygın isimleri Hasan Ali Yücel ve İsmail Hakkı Tonguç’a “ geçmişte yapılan haksızlıkları unutmak mümkün değildir. Anıları önünde saygı ile eğiliyorum.

Beyin: Davranışın ve Düşüncenin Merkezi

Gelelim eğitim konusunun ayrılmaz ikizi olan sağlık ve bu açıdan eğitimin değerlendirilmesine. Eğitimde çok önemli rol oynayan beynin önemli organizmalarına. Daha öncede yazılarımda değindiğim gibi günlük anlatımda “İlkel Beyin” dediğimiz AMİGDALA, beynin kafa oluşumundan sonra milyonlarca yılda evrimleşmesi ile oluşan sinir ağları kökenli bir organımızdır. Bu gerçeği asla unutmayalım. Sinir ağlarını kapsayan canlılarda, sinir düğümlerinin birikimleri, beynin oluşumunda önemli bir noktadır.

Beynin duygular ile uzun erimli bellek ve davranışlarını oluşturan LiMBiK SiSTEM dediğimiz yapı; duygusal dürtüleri ve hafıza oluşumunu kontrol etmekten sorumlu olup, beynin ağ sistemi olarak tanımlanmaktadır. En önemli bölümleri beynin hafıza merkezi olarak bilinen ve kısa süreli hafızaya alınan bilgilerin uzun süreli hafızaya aktarılmasında görev alan, yaşanılan anıların olaylarla ilişkilendirilmesinde ve kişinin yön bulma duyusunu kontrol etmesinde önemli bir rol oynayan HiPOKAMPUSDUR.

Amigdala: İçgüdünün Merkezi

Yine beynin yan tarafında yer alan Temporal Lobun derinlerinde yerleşen nöronların oluşturduğu badem şeklindeki beyin bölümü olan AMiGDALA’nın çok çok önemli olduğunu vurgulayalım. Amigdala harap olmuş ise; maalesef korku kavramı kaybolur. Bu bölüm yaşamsal olup, ilk meydana çıkan beyindir. Kaçayım mı? Kalayım mı? Saldırayım mı? Kızayım mı? Sorularının yanıtını Amigdala belirler. Açlık, tokluk, cinsel içgüdü, üreme dürtüsü ile; saldırı, kaçma, korkma duyguları yine bu bölümün sorumluluğundadır. Beynin kabuk kısmı dediğimiz yönetimsel kısmı olan KORTEKS´in kararına kalmadan, çok ani ve acele yapılan her türlü eylem ve davranışın sorumlusu yine Amigdaladır.

Korteks: Aklın ve Bilincin Alanı

Laik eğitim bozulursa maalesef Korteks’in görevi azalacak, mı? Amigdala olmaz ise peki ne olur? Doğal olarak canlı ölür. Halbuki kabuk kısmı olan KORTEKS olmayınca canlı ölmez. Ama zihinsel faaliyetler maalesef yok olur. KORTEKS beynin kıvrımlı kabuk kısmı olup, İnsanlarda evrimleşmenin bir sonucu olarak gelişkin bir beyin bölümüdür. Ne yapıyorsun? Düşünür müsün? Acele etme! Kafayı kullan! Gibi komutlar Korteks´ce belirlenir. Korteks; ayarlayıcı, kontrol edici, denetleyici, düzenleyici olup, eğitim, bilinçlenme, sanatla ve bilimle uğraşma, soyut ve istatistiksel düşünme gibi kavramlarda tam yetkilidir.

Laik Eğitim: Toplumun Korteksi

Gelelim konumuz olan LAİK EĞİTİM konusuna. İnsan beyninin kabuklu kısmı olan Korteks’in üretimi olduğunu düşündüğüm Laiklik ve Laik Eğitim kavramı; toplumların aydınlanma sürecinin en üst aşamalarından birisidir. Türkiye’de laik eğitimin önemine sınıfsal bir açıdan bakıldığında; toplumsal eşitlik ve adaletin sağlanmasında son derece önemli ve vazgeçilmezdir. Laik eğitim, farklı sosyo-ekonomik kökenlerden gelen bireylerin eşit fırsatlara erişimini sağlar. Emekçilerin ve yoksul halk kesimlerinin olmazsa olmazıdır.

Zayıflayan Laiklik = Artan Sömürü

Laik Eğitim adeta sağlıklı bir insanın “Mikrobiyotası” gibidir. Sağlıklı mikrobiyota zayıfladığında vücut nasıl hastalıklara açık hale geliyorsa; laik eğitimi zayıflamış toplumlar da egemenlerin sömürüsüne açık hale gelir. Bu durum eğitim sistemini belirli grupların çıkarlarına hizmet eder hale getirir. Toplumsal eşitsizlik derinleşir, aydınlanma zayıflar. Ülkemizde laik eğitim konusunda sayısız değerli isim olmasına rağmen, bu alandaki saldırılar giderek artmaktadır.

Çözüm açıktır: Bu anlayışı üreten siyasi zemini demokratik yollarla değiştirmek.

Sevgiler…

Laik Eğitimin Çırpınışı