Yeşil Papağanlar ve bunlar ile bulaşan infeksiyonlar


  • Oluşturulma Tarihi : 05.03.2026 11:05
  • Güncelleme Tarihi : 05.03.2026 11:05

“Ayrı ırkların iskeletlerinde, yüz kemiklerinin uzunluklarında, genişliklerinde ve eğriliklerindeki gelişim önemli ölçüde farklıdır. Alt çene çıkıntısının genişliği ve uzunluğu kadar, biçimi de göze çok çarpacak tarzda değişir. Kuyruk ve kuyruk sokumu omurlarının sayısı değişir; kaburgaların sayısı, ilişkin (relative) genişlikleri ve kemik çıkıntılarının varlığı ile birlikte değişir.” Charles Darwin

Yıllar önce Charles Darwin evrim kuramını ortaya attığında ne tür tepkiler almıştı bilemeyiz. Hâla değişmeyenin değişim olduğunu birilerine söylediğimizde yine  tepkiler almadığımızı söylesek yalan olur…

Gelelim Yeşil Papağanlar ve bizleri tehdit eden enfeksiyonlarına. Nereden çıktı bu yeşil papağan demeyin!..

Maalesef ABD ve yandaşları olan İngiltere ile  İsraili nihayet gerçek yüzlerini gösterdiler. Bizler emperyalizmin gerçek yüzünü anlatmamıza rağmen, ABD’nin Venezüella ve İran saldırıları bizleri doğruladı. Yani TAKKE DÜŞTÜ KEL GÖRÜNDÜ…

Emperyalizme karşı çözüm dünya halklarının anti-emperyalist ve anti-faşist cephede örgütlü mücadelesidir…

Bu ülkenin gündemi maalesef bilinen odaklardan belirlendiği için, biz bari kendi alanımızla ilgili görevimizi yapalım derim. Zaten bu hafta içimden siyasi yazmak gelmedi. Sizler de biraz dinlenmiş olursunuz…

Papağanlar ile ilgili yazmayı planlarken, tesadüfen Hacettepe Tıp Fakültesinden çok sevdiğim sınıf arkadaşımın bu kuşlar ile ilgili derleme yazısını farkettim. Çok yararlı oldu. Hemen kolları sıvadım…

Konu kolay anlaşılsın diye  her zaman yaptığım gibi konuyu sorulu yanıtlı anlatmaya çalışayım…

Yeşil Papağanların kontrolsüz çoğalmalarının Etkileri Nelerdir?
*Türkiye'de özellikle İstanbul ve Ankara gibi büyük şehirlerde 1970'lerden beri gözlemlenir, son yıllarda popülasyonu hızla artıyor. Bu artış, kaçak ithal edilen evcil hayvanların vahşi doğaya salınması veya kaçmasından kaynaklanıyor diyebiliriz…
*Şehir parkları, bahçeler ve nehir kenarlarında gruplar halinde üreyerek yayılmaları önemli bir nokta.

Bu papağanların çoğalması, ekosistem için hem fırsat hem de tehdit oluşturuyor mu?
*Evet oluşturuyor.
*Biyolojik çeşitlilik kaybı, 
*Ekonomik zararlar ve sağlık riskleri gibi alanları kapsadığını söyleyebiliriz.

Yerli Kuş Türleri ve Biyolojik Çeşitliliğe Tehdit Olan Yeşil Papağanlar; Agresif Rekabetçiler Olarak Değerlendirilebilir mi?
*Evet değerlendirilebilir.
*Yuva ve besin kaynakları için yerli kuşlara (örneğin serçeler, güvercinler veya ötücü kuşlar) üstünlük sağladığını belirtelim.
*Ağaç deliklerini işgal ederek diğer kuşların üremesini engelliyorlar.
*Yüksek çoğalma hızları (yılda 2-3 yumurta, hızlı olgunlaşma) nedeniyle popülasyonları dengesizleşerek, yerel ekosistemin doğal dengesini bozup,  bazı yerli türlerin azalmasına yol açabiliyorlar.
*Bu türün invasiv yani “istilacı” olarak sınıflandırıldığını, dünya genelinde 36 ülkede benzer sorunlar yarattığı vurgulanmaktadır.

Tarım ve Meyve Bahçelerine Zarar veriyorlar Mı?
*Otçul beslenme alışkanlıkları (meyve, tohum, mısır, çekirdek) nedeniyle tarım alanlarını istila ediyorlar. Özellikle Ankara ve İstanbul çevresindeki meyve bahçelerinde (üzüm, incir, zeytin gibi) büyük kayıplara neden oldukları belirtilmiş.
*Grup halinde saldırdıklarında bir gecede bir bahçenin %20-30'unu yok edebiliyorlar. Bu, çiftçiler için ekonomik yük getirip, pestisit kullanımını artırarak çevre kirliliğini tetiklediğini söyleyebiliriz..

Gürültü Çıkararak,  Şehir Yaşamını Bozuyorlar Mı?
*Sabah ve akşam saatlerinde yüksek sesle ötüşleri (çığlık benzeri), apartman sakinlerini rahatsız ediyor. *Özellikle Ankara'daki Gençlik Parkı veya İstanbul'un yeşil alanlarında yakınmalar artmış durumda.
*Yapay beslenme (insanların ekmek, meyve atması) çoğalmalarını hızlandırarak, sorunu süreğen hale sokuyor.

Genel Ekosistem ve İklim Etkileri Nelerdir?
*İklim değişikliğiyle daha geniş alanlara yayılma potansiyelleri var (örneğin İç Anadolu'ya doğru). *Kırsal bölgelerde yiyecek kıtlığı yaşasalar da, şehirlerdeki 'mikro iklim' (ısı adaları) sayesinde hayatta kalma oranları yüksek.
*Uzun vadede, biyoçeşitliliği azaltarak ekosistemin dayanıklılığını zayıflatabilir.

Ne Yapılabilir?
*Bireysel Önlem olarak papağanları beslemeyin diyebiliriz. Bu tavır çoğalmalarını teşvik eder.
*Kaçak ithali veya salınımını Tarım ve Orman Bakanlığına  rapor etmek en doğrusu diyebiliriz.
*Kurumsal Çözüm olarak, “Doğa Koruma Örgütleri” (örneğin Doğa Derneği) popülasyon kontrolü için tuzaklama ve kısırlaştırma önermektedir.
*AB ülkelerinde benzer sorunlar için başarılı modeller var olduğunu, bunları örnek almamız gerektiğini söyleyebiliriz.
*Bunun yararlı yönü; “Biyolojik Çeşitliliği” artırabilir ve şehir yeşilliğini renklendirebilir. Burada temel nokta; kontrolü kaçırmamaktır.
(Kaynaklar: TÜBİTAK Bilim Genç, Timeturk , Anadolu Ajansı)

Yeşil Papağanlardan İnsanlara Bulaşan Enfeksiyon Hastalıkları Nelerdir? 

Genellikle PSİTTAKOZ yani “Papağan Ateşi” olarak bilinen bu enfeksiyon çok önemlidir. “CHLAMYDİA PSİTTACİ adlı bir  bakteriden kaynaklanır. Çoğunlukla Kuşların dışkısı, tüyleri veya burun akıntısı yoluyla bulaşır.

Psittakoz Belirtileri Nelerdir?
*Ateş ve titreme
*Öksürük,
* Baş ağrısı,
*Kas ağrıları,
*Nefes darlığı,
*Yorgunluk…

Bulaşma Yolları Nelerdir?
*Kuşların dışkısı veya tüyleri ile temas,
*Kuşların gagası veya ağzı ile temas,
*Enfekte kuşların bulunduğu ortamda solumak…

Tedavisi Nedir?
*Antibiyotikler (doksisiklin, tetrasiklin),
*Dinlenme ve sıvı alımı,
*Semptomatik yani belirtilere yönelik tedavi,
*Psittakoz ciddi bir enfeksiyon olabilir. Bu nedenle kuş sahiplerinin, kuş ile teması olanların ve veterinerlerin çok çok dikkatli olması gerekir...

Yeşil Papağanlar Yoluyla Geçen Cilt hastalıkları Nelerdir? 
 *Kuş Gıcı (Avian Pox): Kuşların taşıdığı bir virüsün neden olduğu bir cilt hastalığıdır. Ciltte kabuklu lezyonlar ve şişliklere neden olabilir.
*Kuş Tüyü Alerjisi; Kuş tüyleri ve dışkısı, bazı insanlarda alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Ciltte kızarıklık, kaşıntı ve döküntü gibi belirtiler görülebilir.
*Mantar  Enfeksiyonları: Kuşların taşıdığı mantarlar, cilt enfeksiyonlarına neden olabilir. Ciltte kızarıklık, kaşıntı ve pullanma gibi belirtiler görülebilir.
*Bu hastalıkların önlenmesi için kuşlarla temas sonrası ellerin iyice yıkanması ve hijyen kurallarına dikkat edilmesi önemlidir.

Yeşil  Papağanlarımız varsın uçsun gitsin göle karşı…

Sözlerimi güzel bir Karacaoğlan türküsü ile bitireyim. Türküyü bizlere kazandıran Kazım Birlik ustamıza sonsuz teşekkürler…

Yeşil Başlı Gövel Ördek
Uçar Gider Göle Karşı
Eğricesin Tel Tel Etmiş
Açar Gider Yare Karşı…

Sevgiler…

Yeşil Papağanlar ve bunlar ile bulaşan infeksiyonlar
Dr. Mustafa Torun
Yazarımız Kim ?

Dr. Mustafa Torun