Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom tarafından Mersin'de inşa edilen Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin (NGS) 1'inci güç ünitesinde, fiziksel devreye alma aşamasına geçiş öncesindeki son hazırlıklardan biri başladı. Reaktör tesisinin sıcak ve soğuk çalıştırma işlemleri, Nükleer Düzenleme Kurumu'ndan (NDK) gerekli iznin alınmasının ardından yürürlüğe girdi. Test sürecinde reaktörün birinci ve ikinci devrelerindeki ekipmanlar, nükleer yakıt yüklenmeden önce işletme koşullarında sınanacak. Çalışmaların tamamlanmasıyla santralin nükleer yakıt yüklemesine ve ilk kritikliğe ulaşmaya teknik hazırlığı değerlendirilecek.
REAKTÖR 285 DERECEYE KADAR ISITILACAK
Sıcak ve soğuk çalıştırma programı kapsamında reaktör tesisi kademeli olarak ısıtılacak. Reaktör soğutma devresindeki, yani birinci devredeki kimyasal işlem görmüş suyun sıcaklığı 285 dereceye, basıncı ise 16,5 MPa seviyesine yükseltilecek. Bu basınç, suyun yüksek sıcaklıklarda sıvı halde kalmasını sağlayacak. Testlerde ekipmanların ve boru hatlarının mukavemeti, titreşim özellikleri, elektrik sistemleri, güvenlik sistemleri ile reaktör kontrol ve koruma sistemi kapsamlı şekilde kontrol edilecek.

NÜKLEER YAKIT YERİNE SİMÜLATÖRLER KULLANILACAK
Testlerin normal işletme koşullarından tek farkı, reaktör korunda gerçek nükleer yakıt yerine yakıt demeti simülatörlerinin bulunması olacak. Böylece sistemlerin yakıt yüklemesi yapılmadan önce farklı çalışma koşullarındaki performansı değerlendirilecek. Sıcak ve soğuk çalıştırma işlemlerinin tamamlanmasının ardından ana ve yardımcı ekipmanların revizyonu gerçekleştirilecek. Bu çalışmalarla ekipmanların proje gerekliliklerine uygunluğu ve güç ünitesinin ilk kritikliğe ulaşmaya teknik hazırlığı nihai olarak teyit edilecek.
YAKIT YÜKLEMESİ İÇİN SON KONTROLLER YAPILACAK
Revizyon sürecinde elde edilen sonuçların değerlendirilmesinin ardından reaktöre uranyum yakıt içeren yakıt demetleri ilk kez yüklenecek. Türkiye'deki düzenleyici kurumun değerlendirmesi ve gerekli izinlerin verilmesiyle başlatma operasyonlarına geçilecek. Bu aşama, Akkuyu NGS'nin fiziksel devreye alma sürecine geçişinde önemli bir eşik olarak değerlendiriliyor.
ROSATOM: FİZİKSEL DEVREYE ALMAYA YARIM ADIM KALDI
Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, testlerin başlamasıyla santralin fiziksel devreye alma aşamasına oldukça yaklaştığını belirterek şu açıklamayı yaptı: “Soğuk ve sıcak testler için gerekli izin alındı ve testlere başladık. Yani fiziksel devreye alma aşamasına artık bir adım değil, kelimenin tam anlamıyla yarım adım kaldı. Bu aşamada santral, sıcaklık ve basınç açısından tam olarak işletme parametrelerinde çalışacak. Güvenlik sistemleri ve personel de normal işletme koşullarındaki gibi çalışacak. Ancak ihtiyaç duyulan enerji dışarıdan sağlanacak. Devreye alma ile test işletme arasındaki fark da burada. Bu, son bir kontrol aşaması; santralin tüm sistemleri için adeta bir ‘son prova’. Bu sürecin sorunsuz tamamlanmasını ve söz verdiğimiz gibi bu yıl fiziksel devreye alma aşamasına geçmeyi umuyoruz.”
GÜVENLİK SİSTEMLERİ AYRINTILI OLARAK TEST EDİLECEK
Akkuyu Nükleer A.Ş. Genel Müdürü Sergei Butckikh ise testlerin nükleer güvenlik açısından önemine dikkat çekerek, her sistemin ve ekipmanın hizmete alınabilirliğinin yakıt yüklemesinden önce doğrulanması gerektiğini vurguladı. Butckikh, Akkuyu NGS'nin 1'inci güç ünitesindeki soğuk ve sıcak testlerin başlamasına ilişkin şunları söyledi: “Nükleer güvenlik ilkeleri, her sistemin ve her bir ekipmanın hizmete alınabilirliğinin teyit edilmesini gerektiriyor. Yakıt yüklenmeden önce bunları farklı koşullarda, normal işletmeden sapmaların simüle edildiği durumlar da dahil olmak üzere, aşamalı olarak kontrol ediyoruz. Ekipmanların güvenilir şekilde çalıştığından ve güvenlik sistemlerinin işlevlerini eksiksiz olarak yerine getirdiğinden emin olmamız gerekiyor. Güç ünitesinin ilk kritikliğe ulaşmaya hazır olması, başlatma, ayarlama ve çalıştırma işlerinin bu aşamasında öngörülen tüm kontrol operasyonlarının sonuçlarına göre sağlanacak.”
Kaynak: DHA









