Almanya’dan OpenAI’ye şok karar! Yapay zekâ artık şarkı sözlerini kullanamayacak

Son dönemde müzik dünyasında hızla yayılan ve popülerlik kazanan yapay zekâ (YZ) destekli müzik düzenlemeleri ve şarkı üretimleri, Almanya’da yargı duvarına çarptı. Münih Bölge Mahkemesi’nin aldığı tarihi karar, yapay zekâ uygulamalarının, telif hakkıyla korunan eserleri, özellikle şarkı sözlerini, lisans anlaşması olmaksızın kullanmasının 'telif hakkı ihlali' teşkil ettiğine hükmetti. Bu karar, YZ teknolojisinin fikri mülkiyet hakları alanında yol açtığı küresel tartışmalara kesin bir hukuki yanıt getirirken, sektörde yeni bir dönemin kapısını araladı.

GEMA'DAN OPENAI'A DAVA: TELİF GASPINA YARGI FRENİ

Almanya'nın önde gelen telif hakkı kuruluşu olan GEMA (Gesellschaft für musikalische Aufführungs- und mechanische Vervielfältigungsrechte), Amerikan yapay zekâ devi OpenAI'ye karşı hukuki bir mücadele başlatmıştı. ABD merkezli şirketin amiral gemisi dil modeli ChatGPT'nin, GEMA'ya kayıtlı sanatçıların eserlerini, yani şarkı sözlerini, izinsiz ve lisanssız bir biçimde kullanarak telif haklarını ihlal ettiği gerekçesiyle Münih Bölge Mahkemesi'nde dava açıldı.

Mahkeme, davanın sonucunda GEMA lehine karar vererek, yapay zekânın lisanssız şarkı sözlerini kullanmasını kati surette yasakladı. Kararda, OpenAI'nin özellikle 9 popüler şarkının sözlerinde telif hakkı ihlali gerçekleştirdiğine dikkat çekildi. Mahkeme, GEMA ile geçerli bir lisans anlaşması yapılmadığı sürece ChatGPT'nin, kuruluş bünyesindeki sanatçıların şarkı sözlerine erişemeyeceği ve bunları kullanamayacağı yönünde kesin bir hüküm verdi. Ayrıca, telif hakkı ihlali nedeniyle doğacak her türlü zararın tazmininden de OpenAI'nin sorumlu tutulacağına karar verildi. Mahkeme, OpenAI'nin ilgili metinleri saklamasını ve YZ modellerinde kullanmasını yasaklasa da, her iki tarafın davayı Avrupa Adalet Divanı'na taşıma talebini ise reddetti.

"EĞİTİM" Mİ, "İZİNSİZ ÇOĞALTMA" MI?

Münih Bölge Mahkemesi'nin kararında öne çıkan en kritik nokta, GEMA'nın temel argümanını büyük ölçüde kabul etmesi oldu. GEMA, ChatGPT'nin şarkı sözlerini otomatik olarak kullanmasının, izinsiz bir çoğaltma ve dağıtım faaliyeti anlamına geldiğini savunuyordu.

Yapay zekâ modeli ChatGPT'nin, eğitim aşamasında milyonlarca telifli şarkı sözünü kullanarak eğitildiği biliniyor. Ancak GEMA, bu süreci, telif hakkı yasası çerçevesinde eserlerin 'izinsiz kopyalanması' olarak nitelendiriyor. Kuruluş ayrıca, ChatGPT’nin bu sözleri kullanarak yeni çıktılar üretmesinin de ek telif hakkı ihlallerine yol açtığını ileri sürdü. GEMA, şarkı sözlerinin kullanımına prensipte itiraz etmese de, eser sahiplerinin adil bir lisans ücreti alması gerektiğini vurgulamıştı. OpenAI ise, telif hakkı ihlali suçlamasını kabul etmeyerek kendini savunmuştu.

KADER ANI: TÜM YARATICI ESERLER İÇİN EMSAL YOLDA

Hukuk uzmanları, Münih Bölge Mahkemesi’nin bu kararının, sadece şarkı sözlerinin ötesinde, tüm üretken yapay zekâ (Generative AI) uygulamaları için bir dönüm noktası olacağını belirtiyor. Kararın üst mahkemeye taşınması beklenirken, davanın nihai sonucunun, tüm fikri mülkiyet alanlarını derinden etkileyeceği öngörülüyor.

Eğer bu karar, üst mahkemelerce de onaylanırsa, edebiyat eserlerinden gazetecilik metinlerine, müzikten görsel sanatlara ve fotoğrafçılığa kadar, yapay zekâ modellerinin eğitildiği tüm telif hakkıyla korunan eserler için temel bir emsal teşkil edecek. Bu durum, yapay zekâ şirketlerini, modellerini eğitmek için kullandıkları veri setlerini gözden geçirmeye ve hak sahipleriyle adil lisans anlaşmaları yapmaya zorlayacak yeni bir hukuki sürecin başlangıcı olabilir. Uzmanlar, nihai kararın küresel ölçekte çok sayıda yeni davanın açılmasına zemin hazırlayacağı ve yapay zekâ etiği ile hukuku arasındaki dengeyi yeniden kuracağı görüşünde.