Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, ocak ayına ilişkin üretici-market fiyat farkları ile tarımsal girdi maliyetlerindeki değişimleri değerlendirdi.
Bayraktar, üretici ile market arasındaki fiyat farkının bazı ürünlerde 3–4 katı aştığını belirterek, özellikle sebze fiyatlarındaki artışın hem arz koşulları hem de artan girdi maliyetlerinden kaynaklandığını vurguladı.
ÜRETİCİ-MARKET FİYAT FARKI EN FAZLA HAVUÇTA
Bayraktar’ın paylaştığı verilere göre, ocak ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 278,1 ile havuçta görüldü. Havuçtaki farkı yüzde 275,8 ile maydanoz, yüzde 229,8 ile pırasa ve yüzde 225,7 ile marul izledi. Üreticide 10 lira 50 kuruş olan havuç markette 39 lira 70 kuruşa, 5 lira 57 kuruş olan maydanoz 20 lira 92 kuruşa, 13 lira 53 kuruş olan pırasa 44 lira 64 kuruşa, 10 lira 87 kuruş olan marul ise 35 lira 39 kuruşa satıldı. Böylece havuç ve maydanoz 3,8 kat, pırasa ve marul ise 3,3 kat fazlaya tüketiciye ulaştı.
MARKETTE EN FAZLA ARTIŞ KABAKTA
Ocak ayında markette incelenen 41 ürünün 33’ünde fiyat artışı, 7’sinde fiyat düşüşü görülürken bir üründe fiyat değişimi yaşanmadı. Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 67,2 ile kabak oldu. Kabağı yüzde 54,1 ile sivribiber, yüzde 48,5 ile patlıcan ve yüzde 41,7 ile salatalık takip etti. Markette fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 14,6 ile kuru fasulye oldu. Kuru fasulyedeki düşüşü pırasa, portakal ve patates izledi.
ÜRETİCİDE EN YÜKSEK ARTIŞ YİNE KABAKTA
Üretici fiyatlarına bakıldığında ise ocak ayında 33 ürünün 19’unda fiyat artışı, 6’sında fiyat düşüşü yaşandı. En fazla fiyat düşüşü yüzde 11 ile pırasada görülürken, üreticide fiyatı en çok artan ürün yüzde 179,2 ile kabak oldu. Kabağı sivribiber, salatalık ve patlıcan izledi.
FİYAT ARTIŞLARININ NEDENİ: ARZ AZALMASI VE AFETLER
Bayraktar, fiyat artışlarının temel nedenleri arasında seralarda güzlük sezonun sona ermesi, baharlık ürünlerin henüz hasat olgunluğuna ulaşmaması ve soğuk hava koşullarını gösterdi. Ayrıca ocak ayının son haftasında Antalya, Mersin ve Muğla’da yaşanan aşırı yağış, fırtına, hortum ve dolu afetlerinin de sebze fiyatlarını yukarı çektiğini ifade etti. Talebin azalmasının ise karnabahar ve pırasa fiyatlarını düşürdüğünü belirtti.
GİRDİ MALİYETLERİ ARTMAYA DEVAM EDİYOR
TZOB verilerine göre ocak ayında gübre, yem, mazot ve tarım ilacı fiyatlarında artışlar sürdü. Aylık bazda amonyum nitrat gübresi yüzde 6,2, besi yemi yüzde 5,6, süt yemi yüzde 4,2 oranında arttı. Yıllık bazda ise gübre fiyatları yüzde 26 ile 40 arasında artış gösterirken, mazot fiyatı yüzde 21,8, tarım ilacı fiyatları yüzde 35,9 yükseldi. Elektrik fiyatlarındaki yıllık artış ise yüzde 12,8 olarak kaydedildi.
