Merve Ağrıç- Özel Haber Altın fiyatlarında yaşanan dalgalanma, küresel ekonomik gelişmeler ve Orta Doğu’daki savaşın etkisiyle yatırımcıların gündemindeki yerini koruyor. Petrol fiyatlarındaki yükseliş, enflasyon baskısı ve merkez bankalarının faiz politikaları altının seyrini etkilerken, piyasalardaki belirsizlik kuyumcu esnafını da zor durumda bırakıyor. İzmir Kuyumcular Odası Başkanı Murat Kurtuluş Buyrukçu, altın fiyatlarında yıl sonuna doğru toparlanma beklediğini belirtirken, Kemeraltı esnafının yaşadığı ekonomik sıkıntılara dikkat çekti. Ekonomist Prof. Dr. İbrahim Attila Acar ise Avrupa ve ABD’de yükselen enflasyonun merkez bankalarının faiz politikalarını etkilediğini, Japonya Merkez Bankası, Avrupa Merkez Bankası ve FED’in son 3 ayda faiz artırdığını vurguladı. Amerikan 10 yıllık devlet tahvili faizlerinin yüzde 5 seviyesine kadar yükselmesinin de altın üzerindeki baskıyı artırdığına işaret eden Acar, petrol fiyatları, savaşlar, lojistik ve taşımacılık maliyetlerinin küresel enflasyonu beslediğini söyledi. Türkiye’de yüzde 29 seviyesindeki enflasyonun 7 puanının gıdadan, 6 puanının ulaştırmadan, 5 puanının ise barınmadan kaynaklandığını belirten Acar, enflasyon yüksek seyrettiği sürece faizlerin artacağını, faizlerde düşüş başlamadan altın fiyatlarında kalıcı bir yükseliş beklenmemesi gerektiğini ifade etti.

YIL SONUNA DOĞRU DÜZELEBİLİR
Piyasalarda genel bir kilitlenmenin söz konusu olduğunu ifade eden İzmir Kuyumcular Odası Başkanı Murat Kurtuluş Buyrukçu, “Altındaki düşüş mevcut savaşlarla alakalı. Petrol fiyatları yükseldikçe ve petrole olan ilgi çoğaldıkça büyük yatırımcıların yönü altından petrole doğru dönüyor. Bu yüzden petroldeki yükseliş ile altındaki değer kaybı birbirine bağlı olarak değişiyor. Orta Doğu’daki savaş normal ve stabil bir hale gelene, yani orada bir barış imzalanana kadar bu süreci biraz daha yaşayacağımız yönünde. Altının yıl sonuna doğru biraz düzeleceğini ve yukarı yönlü bir ivme göstereceğini düşünüyorum. Esnafın durumu şu anda gerçekten çok zor. Tarih boyunca piyasaların bu derece kilitlendiğini, işsizliğin bu kadar çoğaldığını ve esnafın siftah yapmadan dükkân kapattığı bir dönemi hatırlamıyorum. Ülke olarak, hatta dünya olarak gerçekten çok zor bir süreçten geçiyoruz. Dünyada bir finansal kriz var ve Türkiye olarak biz de bundan etkileniyoruz. Ayrıca bizim Kemeraltı esnafının en büyük problemlerinden biri de şu: Orada aşağı yukarı 30-40 bin tane işletme ve 300-400 bin çalışan var. Buna bağlı olarak buradan ekmek yiyen ailelerin sayısına baktığımızda çok astronomik rakamlar ortaya çıkıyor; neredeyse İzmir nüfusunun üçte birlik bölümü Kemeraltı’ndan istihdam sağlıyor. Diğer semt ve ilçelerdeki çarşılara nazaran Kemeraltı Çarşısı’nın hali içler acısı” dedi.

FAİZ ORANININ YÜKSEKLİĞİ
Dünyadaki faiz oranlarının, altının fiyatındaki yüksekliği veya düşüklüğü belirleyen temel unsur olduğunu dile getiren İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü Öğretim Üyesi Ekonomist Prof. Dr. İbrahim Attila Acar, “Faiz ne kadar yükselirse yatırımcı oraya yöneleceği için kişiler altından uzaklaşır. Dolayısıyla faiz oranlarının yüksekliği, altının düşmesine neden oluyor. Peki faiz oranları nasıl yükselir? Bunun temel unsurlarından bir tanesi enflasyon. Dünyada eğer bir enflasyon ortamı varsa ve enflasyon yüksekse faiz oranlarının da yükselmesini bekleriz. Şu anda Avrupa ve Amerika’da enflasyon yüksek olduğu için faiz oranları yükselmeye başladı. Zaten son 3 ayda Japon Merkez Bankası’ndan Avrupa Merkez Bankası’na ve FED’e kadar hepsi faiz oranlarını yükseltti. Dolayısıyla bu yüksek faiz beklentisi ve faiz oranlarındaki yükseliş altını baskılamaya başladı. Yani faizler ne zaman inişe geçerse, altının kendi fiyatı da o zaman yükselmeye başlayacaktır. Bu nedenle mevcut tabloda altının bu şekilde düşük seyretmesi, temelde faiz oranlarının yükselmesine ya da yükselme eğilimine işaret etmektedir. Bu durum da doğrudan enflasyonla bağlantılı. Faiz oranlarının temel göstergelerinden bir tanesi de 10 yıllık devlet tahvili oranlarının yüksek olması. Şu an bu oranlar, özellikle Amerikan tahvilleri yüzde 5 seviyesine kadar yükseldi. Böyle baktığımız zaman bu yüksek tahvil oranları da aslında faizlerin yükseleceğine işaret ediyor” diye aktardı.

ENFLASYON YÜKSEK OLDUĞU SÜRECE
Sadece faize bağlı bir enflasyon olmadığının altını çizen Prof. Dr. Acar, “Petrol fiyatlarının yükselmesi, savaş eğiliminin artması ve dünyadaki uluslararası taşımacılık ile lojistik ağlarının yüksek maliyetli bir hale gelmesi de dünyadaki enflasyon oranlarını tetikliyor. Dolayısıyla enflasyon sadece Orta Doğu’da savaş çıktığı için bu şekilde yüksek değil; Ukrayna’daki savaş da gıda fiyatlarının yükselmesi de bunun birer parçası. Gıda fiyatlarını Türkiye açısından ayrıca açıklamak gerekir çünkü bizim için çok önemli. Bizim yüzde 29 olan enflasyon oranımızın yüzde 7’si gıdadan, yüzde 6’sı ulaştırmadan, yüzde 5’i ise barınmadan kaynaklanıyor. Eğitim, giyim ve eğlence gibi harcamaların enflasyonunu geri kalan yüzde 10’luk alanda görüyoruz. Ancak bu 3 temel harcama grubundaki, özellikle de gıdadaki yüzde 7’lik pay enflasyonun temel göstergesi oluyor. Dünyada da durum böyle; küresel ölçekte gıda fiyatları çok yükselmiş durumda. Bunun arka planında mutlaka ulaştırmanın, taşımanın ve lojistiğin getirdiği maliyetler var. Özetle; enflasyon yüksek olduğu sürece faiz artacak, faizin artma eğilimi sürdüğü müddetçe de altın fiyatları düşük kalacak. Ne zaman ki faiz düşmeye başlar, o zaman altın fiyatlarında yukarı yönlü bir hareket bekleyebiliriz” sözlerine yer verdi.

Kaynak: İLKSES GAZETESİ









