MERVE AĞRIÇ / TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Atak, 12 Kasım 2026 tarihinde Türkiye’nin 81 ilinde eş zamanlı gerçekleştirilen basın açıklamasında inşaat mühendislerinin ekonomik, mesleki ve hukuki sorunlarına dikkat çekti. Mühendislik hizmetlerinin kamusal sorumluluk olmaktan çıkarılarak maliyet kalemine indirgendiğini belirten Atak, kamuda ve özel sektörde çalışan mühendislerin ücret, özlük hakları ve çalışma koşullarına ilişkin sorunlarını gündeme taşıdı. Türkiye’de milyonlarca yurttaşın yaşadığı binanın güvenliğini bilmeden hayatını sürdürdüğünü vurgulayan Atak, yapı stoku envanterinin çıkarılması, bağımsız yapı denetim sisteminin oluşturulması ve mühendislik hizmetlerinin kamusal niteliğinin güçlendirilmesi gerektiğini söyledi. Mesleki emeğin değersizleştirilmesinin bütün toplumu etkilediğini ifade eden Atak, “Sabrımız tükendi” diyerek taleplerinin artık tespit edilmesini değil, çözüme kavuşturulmasını istediklerini dile getirdi.
“MÜHENDİSLİK BİR FORMALİTE DEĞİLDİR”
Basın açıklamasında konuşan Atak, inşaat mühendislerinin ülkenin altyapısından konutlarına, köprülerinden hastanelerine kadar pek çok alanda sorumluluk üstlendiğini belirterek, “Bizler, ülkemizin köprülerini, barajlarını, yollarını, konutlarını, okullarını, hastanelerini inşa eden inşaat mühendisleriyiz. Bilimi yaşamı korumak için kullanan, bilgisini halkın yararına sunan, mühendisliği formalite olarak değil, can güvenliğini sağlamanın temel sorumluluğu olarak gören önemli bir mesleğin mensuplarıyız. Bugün, 12 Kasım 2026, Türkiye’nin 81 ilinde aynı saatte, aynı taleplerle, aynı kararlılıkla alanlardayız. Ve bugün buradan açıkça ilan ediyoruz: Sabrımız tükendi! Yıllardır izlenen politikalar, mühendislik hizmetlerini kamusal bir sorumluluk olmaktan uzaklaştırarak yalnızca bir maliyet kalemine indirgemiştir. Bilimsel bilgi, mesleki deneyim ve liyakat geri plana itilmiş; mühendislik emeği değersizleştirilmiş, mesleki yetkinlik ve bağımsızlık zayıflatılmıştır. Güvenli yapı üretiminin temel unsuru olan mühendislik hizmetleri, kimi zaman yalnızca bir imza ve evrak prosedürü olarak görülmüştür” dedi. Mühendisliğin insan yaşamı açısından taşıdığı öneme dikkat çeken Atak, “Oysa mühendislik bir formalite değildir. Mühendislik, insan yaşamının güvencesidir! Mühendislik bilgisinin ve kamusal denetimin yok sayılmasının bedelini yalnızca biz mühendisler değil, bütün toplum birlikte ödemektedir. Artık yeter diyoruz!” ifadelerini kullandı.
KAMUDA MÜHENDİSLERİN ÜCRET VE ÖZLÜK HAKLARI GÜNDEMDE
İnşaat mühendisliğinin ekonomik ve mesleki sorunlarına değinen Atak, kamuda çalışan mühendislerin üstlendikleri sorumluluklara rağmen hak ettikleri ücret ve özlük haklarından yoksun bırakıldığını belirterek, “Bugün inşaat mühendisliği mesleği, tarihinin en ağır ekonomik ve mesleki sorunlarıyla karşı karşıyadır. Kamuda çalışan meslektaşlarımız, üstlendikleri ağır teknik, hukuki ve mali sorumluluklara rağmen hak ettikleri ücret ve özlük haklarından yoksun bırakılmaktadır. Ek gösterge, özel hizmet tazminatı, ek ödemeler ve emekliliğe yansıyan haklar bakımından yaşanan kayıplar giderek büyümektedir. Yetersiz istihdam, taşeronlaşma ve liyakate aykırı uygulamalar, kamunun mühendislik kapasitesini zayıflatmaktadır” diye konuştu.
Kamuda çalışan mühendislerin ücretlerinin ve özlük haklarının iyileştirilmesini isteyen Atak, “Kamuda liyakat, güvenceli istihdam ve adil ücret istiyoruz! Kamu mühendislerinin ücretleri ve özlük hakları iyileştirilmeli; ek gösterge, tazminat ve ek ödemeler emekliliğe yansıtılmalıdır. Kamuda taşeronlaşmaya ve güvencesiz istihdama son verilmeli, teknik kadrolar güçlendirilmeli, mühendis istihdamı artırılmalı ve atamalarda liyakat esas alınmalıdır” ifadelerini kullandı.
ÖZEL SEKTÖRDE DÜŞÜK ÜCRET VE GÜVENCESİZ ÇALIŞMA
Özel sektörde çalışan mühendislerin yaşadığı sorunlara da dikkat çeken Atak, “Özel sektörde çalışan meslektaşlarımız ise düşük ücretlere, uzun çalışma saatlerine, karşılığı ödenmeyen fazla mesailere ve güvencesiz istihdama mahkûm edilmektedir. Mühendislerin mesleki bağımsızlığı, işveren baskısı ve ekonomik kaygılar karşısında korunamamaktadır. Meslektaşlarımızın sigorta primlerinin gerçek ücretleri üzerinden değil, daha düşük kazançlar veya asgari ücret üzerinden yatırılması ve çalışma günlerinin eksik gösterilmesi, sosyal güvenlik haklarında ciddi kayıplara neden olmaktadır. Yıllarını ülkenin kalkınmasına, yapılaşmasına ve altyapısına adamış emekli meslektaşlarımız, bugün yetersiz emekli aylıkları nedeniyle insanca yaşam koşullarından uzaklaşmaktadır” dedi. Mühendislik hizmetleri için mesleki bilgi, emek ve sorumluluğa uygun asgari ücret belirlenmesini isteyen Atak, “İnsanca yaşamaya yetecek ücret ve güvenceli çalışma koşulları istiyoruz! Mühendislik hizmetleri için mesleki bilgi, emek ve sorumluluğa uygun asgari ücret belirlenmeli; TMMOB’nin bu alandaki belirleme ve denetleme yetkisi yasal güvenceye kavuşturulmalıdır. SGK bildirimlerinin gerçek ücret ve meslek kodları üzerinden yapılması sağlanmalı; kayıt dışı çalışmaya, karşılığı ödenmeyen fazla mesailere ve güvencesiz istihdama son verilmelidir” ifadelerini kullandı.
GENÇ MÜHENDİSLERİN GELECEĞİ BELİRSİZ
Genç mühendislerin işsizlik ve gelecek kaygısıyla karşı karşıya olduğunu belirten Atak, kadın mühendislerin de çalışma yaşamında ayrımcılığa uğradığını ifade ederek, “Genç meslektaşlarımızın gelecekleri, mühendislik eğitiminde nitelik ve istihdam ihtiyacı gözetilmeksizin sürdürülen uygulamalar ile belirsizliğe sürüklenerek işsizliğe mahkûm edilmekte, kadın meslektaşlarımız ise istihdamda, ücretlerde ve mesleki ilerlemede ayrımcılıkla karşılaşmaktadır” diye konuştu. Genç ve emekli mühendislerin haklarına ilişkin taleplerini de sıralayan Atak, “Genç mühendisler için iş, emekli mühendisler için insanca yaşam istiyoruz! Genç mühendislerin işsizliğini azaltacak planlı istihdam politikaları uygulanmalı; mesleğe başlangıçta eğitim, deneyim olanakları sağlanmalıdır. Emekli mühendislerin aylıkları insan onuruna yaraşır bir yaşam düzeyine yükseltilmelidir” sözlerine yer verdi.
PROJE HİZMETLERİNDE FİYAT REKABETİNE TEPKİ
Proje ve danışmanlık hizmetlerinde yaşanan fiyat rekabetinin mühendislik hizmetlerinin niteliğini düşürdüğünü belirten Atak, “Proje ve danışmanlık hizmetleri, sınırsız fiyat rekabeti altında nitelik kaybına uğramakta; mühendislik bilgi ve birikimi, en düşük bedelle satın alınabilecek sıradan bir hizmet gibi görülmektedir” ifadelerini kullandı. Mesleki yeterlilik ve deneyimin esas alınması gerektiğini vurgulayan Atak, “Yetkin mühendislik ve adil bir yetki-sorumluluk düzeni istiyoruz! Mesleki deneyim, uzmanlaşma ve sürekli mesleki gelişimi esas alan Yetkin Mühendislik sistemi yasalaştırılmalı; meslek odamızın eğitim, belgelendirme ve mesleki denetim yetkileri güvence altına alınmalıdır. Mühendislerin teknik, hukuki ve cezai sorumlulukları; fiilî görevleri, yetkileri, kusurları ve nedensellik ilişkisi esas alınarak açık biçimde tanımlanmalıdır” diye belirtti.
ŞANTİYE ŞEFLİĞİNDE ÇOKLU GÖREVLENDİRMEYE SON VERİLSİN
Şantiye şefliği ve yapı denetim sistemindeki sorunlara dikkat çeken Atak, “Şantiye şefliği, yapı üretim sürecinin her aşamasında fiilen ve sürekli yürütülmesi gereken bir mühendislik hizmeti olmasına rağmen, çoklu görevlendirmeler ve güvencesiz çalışma koşulları nedeniyle gerçek işlevinden uzaklaştırılmaktadır. Yapı denetim sistemi ise maliyet baskısının etkisi altında, kamu güvenliğini sağlayacak bağımsız ve etkin denetim anlayışından uzaklaşmaktadır. Denetim hizmetlerinin niteliğini güvence altına alacak koşullar sağlanamadığı gibi görevini yapan meslektaşlarımız baskı, tehdit ve şiddetle karşı karşıya kalmaktadır” dedi. Şantiye şefliğinin tam zamanlı ve fiilen yürütülmesini isteyen Atak, “Şantiye şefliği tam zamanlı ve fiilen yürütülen bir mühendislik hizmeti hâline getirilmeli, aynı anda birden fazla şantiyede görevlendirmeye son verilerek her şantiyeye bir şef tanımlanmalıdır. Şantiye şeflerinin ücretleri, sözleşmeleri, mesleki bağımsızlıkları ve hukuki güvenceleri sağlanmalı; gerekli eğitim ve belgelendirme koşulları oluşturulmalıdır” ifadelerini kullandı.
YAPI DENETİMİNDE BAĞIMSIZLIK VURGUSU
Yapı denetim sisteminin yeniden düzenlenmesini talep eden Atak, “Bağımsız, etkin ve kamusal niteliği güçlü bir yapı denetim sistemi istiyoruz! Yapı denetimi, maliyet baskısının belirleyici olduğu bir alan olmaktan çıkarılmalı; kamu yararını esas alan bağımsız bir yapıda yeniden düzenlenmelidir. Etüt ve proje denetimi ile uygulama denetimi birbirinden ayrılmalı; proje denetimi kamusal ve teknik özerkliğe sahip birimlerce yürütülmelidir. Yapı denetimi ve laboratuvar hizmetlerinin müteahhitlerden mali ve idari bağımsızlığı sağlanmalıdır. Denetim görevini yürüten mühendislerin ücretleri ve özlük hakları güvence altına alınmalı; görevleri nedeniyle karşılaştıkları baskı, tehdit ve şiddete karşı etkin hukuki koruma sağlanmalıdır” diye konuştu.
DEPREM YARGILAMALARINDA MÜHENDİSLERİN SORUMLULUĞU
Mevzuattaki düzenlemeler nedeniyle mühendislerin yetkileriyle orantısız sorumluluklar üstlendiğini belirten Atak, “Mevzuattaki düzenlemeler nedeniyle meslektaşlarımız sahip oldukları yetkilerle orantısız sorumluluklar altında bırakılmakta, mesleki sorumlulukların kapsamına ve süresine ilişkin belirsizlikler, görevlerini tamamladıktan yıllar sonra bile ağır hukuki yaptırımlarla karşı karşıya bırakılmalarına neden olmaktadır. Özellikle deprem yargılamalarında, gerçek sorumluların tespitinden uzaklaşılarak, imar aflarının, yapıların taşıyıcı sistemlerine sonradan yapılan müdahalelerin ve mühendislerin bilgisi ve denetimi dışında gerçekleştirilen uygulamaların sonuçları, kusur ve nedensellik ilişkisi yeterince gözetilmeksizin ağır ve orantısız biçimde meslektaşlarımızın üzerine yüklenmektedir” dedi. Deprem yargılamalarında bilimsel ve teknik yeterliliğe sahip bir bilirkişilik sistemi oluşturulmasını isteyen Atak, “Deprem yargılamalarında, bilimsel ve teknik yeterliliği güvence altına alınmış bir bilirkişilik sistemi oluşturulmalı ve uzmanlaşmış teknik ihtisas mahkemeleri kurulmalıdır. Adalet, gerçek sorumluların bilimsel verilerle belirlenmesiyle sağlanabilir!” ifadelerine yer verdi.
“DEPREM DOĞA OLAYIDIR, YIKIM KADER DEĞİLDİR”
Türkiye’nin bir deprem ülkesi olduğunu hatırlatan Atak, yapı güvenliğinin toplumun tamamını ilgilendirdiğini belirterek, “Bu tablo yalnızca inşaat mühendislerinin değil, bütün toplumun sorunudur. Türkiye bir deprem ülkesidir. Yaşadığımız her büyük deprem bize aynı gerçeği hatırlatmaktadır: Deprem doğa olayıdır, ancak yıkım kader değildir! Bilimsel planlamayla, nitelikli mühendislik hizmetleriyle, etkin ve bağımsız yapı denetimiyle depremlerin yıkıcı sonuçlarını azaltmak mümkündür” dedi. Ülkede kapsamlı bir yapı stoku envanteri bulunmadığını vurgulayan Atak, “Ne var ki ülkemizin güncel, kapsamlı ve kamuoyuyla paylaşılmış bir yapı stoku envanteri hâlâ bulunmamaktadır. Milyonlarca yurttaşımız, yaşadığı binanın güvenli olup olmadığını bilmeden hayatını sürdürmektedir. İmar aflarıyla mühendislik hizmeti almamış veya projesine aykırı yapılara teknik güvenlik incelemesi yapılmadan hukuki statü kazandırılmıştır. Yapılar kullanım süreleri boyunca yeterince denetlenmemekte, taşıyıcı sistemlere yapılan müdahaleler ve zamanla oluşan hasarlar sistematik biçimde izlenmemektedir” diye konuştu. Güvenli yapıların temel bir insan hakkı olduğunu belirten Atak, “Oysa güvenli bir yapıda yaşamak ayrıcalık değil, temel bir insan hakkıdır! Bir yurttaşın yaşadığı, satın aldığı veya kiraladığı binanın güvenliğini bilmesi en doğal hakkıdır. Yaşadığımız binaların güvenli olup olmadığını öğrenmek için daha kaç deprem yaşamamız, daha kaç can kaybetmemiz gerekiyor?” ifadelerini kullandı.
YAPI STOKU ENVANTERİ VE PERİYODİK DENETİM TALEBİ
Güvenli yapılar ve sağlıklı kentler için taleplerini sıralayan Atak, “Güvenli yapılar ve sağlıklı kentler istiyoruz! Ülkemizin yapı stoku envanteri derhal çıkarılmalı; riskli yapılar bilimsel yöntemlerle belirlenmeli, güçlendirme ve kentsel dönüşüm çalışmaları rant değil, can güvenliği ve sosyal adalet temelinde yürütülmelidir. Yapıların yalnızca inşa edilirken değil, kullanım ömürleri boyunca da denetlenmesini sağlayacak periyodik yapı kontrol sistemi oluşturulmalıdır. Yapı Kayıt Belgesi bulunan yapıların durumu tapu kayıtlarında açıkça görülebilmeli; yurttaşların satın alacakları, kiralayacakları veya yaşadıkları yapıların güvenliğine ilişkin bilgilere erişim hakkı güvence altına alınmalıdır” dedi. Mühendislik hizmetlerinin kentlerin ve kamusal kaynakların korunmasındaki rolüne de değinen Atak, “Bir kez daha vurguluyoruz: Mühendislik hizmetleri yalnızca yapı üretim sürecinin bir parçası değildir. Kentlerimizin, altyapımızın, doğal varlıklarımızın ve kamusal kaynaklarımızın korunmasının da temel güvencesidir. Mesleki bilgi ve yetkinliğin göz ardı edildiği, mühendislik emeğinin değersizleştirildiği, teknik kararların ekonomik ve idari baskılar altında alındığı bir düzende kamu yararından ve gerçek anlamda yapı güvenliğinden söz edilemez. Mühendislerin haklarını savunmak, halkın yaşam hakkını savunmaktır! Mühendislik emeğini korumak, kamu yararını korumaktır!” ifadelerini kullandı.
MÜHENDİSLİK EĞİTİMİ VE KADIN MÜHENDİSLER İÇİN EŞİTLİK TALEBİ
Mühendislik eğitiminin niteliğinin artırılması ve çalışma yaşamında eşitliğin sağlanması gerektiğini belirten Atak, “Nitelikli mühendislik eğitimi, eşitlik ve mesleki saygınlık istiyoruz! Mühendislik eğitimi bilimsel yeterlilik, akademik özgürlük, güçlü laboratuvar altyapısı ve ülkenin gerçek ihtiyaçları esas alınarak düzenlenmelidir. Kadın mühendislerin istihdamda, ücretlerde ve mesleki ilerlemede karşılaştıkları ayrımcılık ortadan kaldırılmalı; mobbing, taciz ve şiddete karşı güvenli çalışma koşulları sağlanmalıdır. Bilirkişilik hizmetleri de mesleki uzmanlık, bağımsızlık, tarafsızlık ve kamusal sorumluluk ilkeleri temelinde yeniden düzenlenmelidir” sözlerine yer verdi.
“ARTIK SORUNLARIMIZIN TESPİT EDİLMESİNİ DEĞİL, ÇÖZÜLMESİNİ İSTİYORUZ”
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası olarak mesleki bilgi ve birikimlerini toplumun yararına sunma sorumluluğuyla hareket ettiklerini belirten Atak, bir süredir yürütülen “Talebimiz Geleceğimiz” kampanyası kapsamında gerçekleştirilen çalışmaları anlatarak, “Bizler, kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşu olan TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası çatısı altında, mühendislik bilgi ve birikimimizi toplumun yararına sunma sorumluluğuyla hareket ediyoruz. Bir süredir yürüttüğümüz ‘Talebimiz Geleceğimiz’ kampanyası kapsamında şantiyelerde, proje bürolarında, yapı denetim kuruluşlarında, kamu kurumlarında ve üniversitelerde meslektaşlarımızla buluştuk. Sorunlarımızı ve taleplerimizi ilgili kurumlara, karar vericilere ve Türkiye Büyük Millet Meclisine ilettik. Bugün de Türkiye’nin 81 ilinden bir kez daha sesleniyoruz: Artık sorunlarımızın tespit edilmesini değil, çözülmesini istiyoruz!” diye konuştu.
Türkiye Büyük Millet Meclisini, ilgili bakanlıkları ve kamu kurumlarını göreve çağıran Atak, “Türkiye Büyük Millet Meclisini, ilgili bakanlıkları ve bütün kamu kurumlarını mesleğimizin sorunlarına ve halkımızın güvenli yaşam hakkına ilişkin sorumluluklarını yerine getirmeye çağırıyoruz. Çünkü biliyoruz ki mühendislik emeğinin değersizleştirilmesinin bedeli yalnızca mühendislerin geleceğiyle sınırlı değildir. Bu bedel; güvenliği sorgulanmayan okullarda eğitim görmesi gereken çocuklarımızın, depreme dayanıklı hastanelerde sağlık hizmeti alması gereken yurttaşlarımızın, güvenli konutlarda yaşamak isteyen milyonların geleceğidir” ifadelerini kullandı.
“81 İLDE ALANLARDAYIZ”
Mühendislerin ayrıcalık değil, emeklerinin karşılığını ve mesleklerinin saygınlığını istediğini vurgulayan Atak, açıklamasının son bölümünde şu ifadeleri kullandı: “Biz ayrıcalık istemiyoruz! Emeğimizin karşılığını, mesleğimizin saygınlığını, yetkilerimizle uyumlu sorumlulukları ve halkımız için güvenli bir gelecek istiyoruz. Mesleğimizin değersizleştirilmesine, emeğimizin sömürülmesine, haklarımızın yok sayılmasına ve mühendislik hizmetlerinin niteliğinin zayıflatılmasına sessiz kalmayacağız. Halkımızın can ve mal güvenliğini, güvenli barınma hakkını ve kamu yararını savunmaktan vazgeçmeyeceğiz. 12 Kasım, mücadelemizin sonu değil, ortak mücadelemizde yeni bir adımdır! Buradan bütün meslektaşlarımıza ve yurttaşlarımıza çağrıda bulunuyoruz: Güvenli yapıların, sağlıklı kentlerin ve nitelikli mühendislik hizmetlerinin herkes için hak olduğu yaşanabilir bir ülkeyi birlikte savunalım! Mesleğimizi savunacağız! Emeğimizi savunacağız! Halkımızın yaşam hakkını savunacağız! Kamu yararını savunacağız! Bilimden, emekten ve mesleki sorumluluğumuzdan aldığımız güçle; yan yanayız! Omuz omuzayız! 81 ilde alanlardayız!” Atak, açıklamasını bu sözlerle tamamladı.
ULUTAŞ: HABAŞ PATLAMASI TESADÜF DEĞİL
İMO İzmir Şubesi Sekreteri Eylem Ulutaş, HABAŞ fabrikasında yaşanan patlamaya değinerek geçmişte meydana gelen benzer olaylara ve alınmayan önlemlere dikkat çekti. Patlamanın göz göre göre gelen ihlallerin ve denetimsizliğin sonucu olduğunu belirten Ulutaş, “Bu kaza bir tesadüf değil, göz göre göre gelen ihlallerin, denetimsizliğin ve insan hayatını hiçe sayan bu düzenin doğurduğu bir sonuç” dedi. Ekonomik kriz nedeniyle işçilerin işlerini kaybetme korkusuyla can güvenliklerini riske atarak çalışmak zorunda kaldığını ifade eden Ulutaş, “Hiçbir işin fıtratında ölüm yok” sözleriyle iş güvenliği önlemlerinin önemini vurguladı. İnşaat mühendislerinin talepleri karşılanana kadar mücadelelerini sürdüreceklerini belirten Ulutaş, “Biz ayrıcalık peşinde değiliz, biz hakkımızı istiyoruz” diye konuştu.
Kaynak: HABER MERKEZİ
