Veli kayıt parası ödemek zorunda değil!

MERVE AĞRIÇ- ÖZEL HABER
İzmir’de yeni eğitim-öğretim yılı öncesi okul kayıtları yeniden tartışma konusu oldu. Adrese dayalı kayıt sisteminin usulsüz ikametgâh değişiklikleriyle suistimal edildiği, bazı okullarda ise yasal olmayan kayıt ücretlerinin talep edildiği iddiaları gündeme gelirken, Öğrenci Veli Derneği (Veli-Der) İzmir Şube Başkanı Necati Kalafat, eğitimde fırsat eşitliğini zedeleyen uygulamalara dikkat çekti. Kalafat, hem adrese dayalı sistemin sıkı denetlenmesi hem de UKOME tarafından belirlenen resmi ücret dışında velilerden herhangi bir bedel talep edilmemesi gerektiğini vurgulayarak, “Eğitim anayasal ve kamusal bir haktır, hiçbir veli kayıt için para ödemek zorunda değildir” dedi.

EŞİT VE ADALETLİ EĞİTİM

Anaokulu, ilkokul ve ortaokulda adrese dayalı sistemin olduğunu hatırlatan Kalafat, adrese dayalı sistemin esnetildiğini ifade etti. Geçici ikametgahların oluşturulduğunu aktaran Kalafat, “Popüler ve adı olan okullara kaydetmek için veliler, yakınlarının adresine ikametgâh adreslerini aldırıyor. Bu sistem E-devlet üzerinden de oldukça kolaylaştırıldı. Bu durum suistimal edildiği için su veya elektrik faturası isteniyor. Denetim yapabilmek adına. Elbette çocuklar istedikleri okullarda okuyabilirler ancak temel felsefemiz evine yakın okul en iyi okuldur. Örneğin; çocuk Üçyolda otururken Balçova’daki okul iyi diyerek oraya gönderip bir de 7-8 bin TL servis sektörüne para vermemeli. Türkiye’de eğitim sektörü sağlıklı yürütülemediği için bu şekilde denetlenebilir. Denetlemeyen okullar da var dolayısıyla adaletsizlik oluşuyor. Çocuklar adreslerine en yakın okulda eşit ve adaletli bir şekilde eğitim alabilmeli. Okullarda birbiriyle kıyaslanan A okulu iyidir B okulu kötüdür zihniyetli bir eğitim politikası olamaz. Bir okulda Liseye Geçiş Sınavı (LGS) kazanma oranı yüksek diyerek oraya göndermeye çalışıyorlar” dedi. Her okulun hijyen, eğitim kalitesi, sınıf öğrenci sayısının yapılmasının ve düzenlenmesinin zor olmadığını belirten Kalafat, “Hiçbir veli, 4 kilometre, 7 kilometre, 10 kilometre yol gidip de küçücük çocuğunu göndermek istemeyecektir. Buradaki sorun adil, eşit, her çocuğun temel eğitim hakkının planlanmasıyla çözülür. Bu yapılmadıkça veliler böyle ana formüllere gitmek zorunda kalıyorlar” diye aktardı. 

EKSTRA PARA İSTENEBİLİYOR

Okullarda kayıt parası alınması yasal değilken, okul öncesi eğitimde temizlik ve yardımcı personel gibi ihtiyaçların karşılanması için valilik bünyesindeki UKOME tarafından resmi bir ücret tarifesi belirleniyor. Geçen yıl yaklaşık 11 bin TL olan yıllık bedelin bu yıl henüz açıklanmadığı belirtilirken, enflasyon doğrultusunda yaklaşık 15 bin TL’ye yükselmesi bekleniyor. Yeni ücret tarifesinin ise ağustos ayı sonunda açıklanacağı tahmin ediliyor. Bu kapsamda okullarda kayıt adı altında para alınmasının hukuksal olarak yasak olduğunun altını çizen Kalafat, “Bu paranın yine de istenmesi doğru değil. Örneğin 15 bin TL olarak belirlendiyse 10 aylık bir eğitimde yaklaşık bin 500 TL gibi bir paraya denk geliyor. Bir de özellikle ana okullarında 25-30 bin TL istendiğinde, veliler 15 bin TL’yi vermekte çok zorlanmıyor. Bu ücretleri ödeyemeyecek veliler olduğunda ise para alınmamasına dair yasa ve kanunlar var. Yani okul idarelerinin bunu yapabilecek imtiyazları var. Ancak problem şu; ‘okulumuza devlet para göndermiyor’ diye okul müdürleri valilik parasının üzerine ekstra para isteyebiliyor. Yani hiçbir şekilde okul öncesi için 1’inci, 5’inci sınıf için para verme zorunlulukları yok. UKOME kararı dışında para istenmesi mesleki bir suç” ifadelerini kullandı. 

EĞİTİM ANAYASAL BİR HAK

Velilerin para istenmesi durumunda gerekli birimlere şikâyette bulunabileceklerini belirten Kalafat, “Para istedikleri ispatlanınca duygusal pozisyonlara giriyorlar. ‘Evet, para gelmiyor okulumuzun ihtiyaçlarını nasıl çözeceğiz?’ diyorlar. Okul müdürü, öğretmeni ve veliyi karşı karşıya getiren bir durum. İl Milli Eğitim Müdürlükleri okulu açtıysa bu temel ihtiyaçları göndermekle yükümlü. Yani öğretmen de müdür de veli de bu tartışmayı yaşamak istemiyor. Kamu okullarında ücretsiz eğitim alma hakkına sahibiz. Çünkü asgari ücret alıyorsak, memursak veya emekliysek maaşlarımızdan temel sağlık ve eğitim hakkı için para kesiliyor. Vergi ödüyoruz. Veli kesinlikle para ödemek zorunda değil. Okul aile birlikleri üzerinden para alıyorlar. Okul müdürü para isterse ciddi soruşturma geçirir. Peki bunu nasıl çözüyorlar? Okul müdürleri doğrudan para istemiyorlar. Okul aile birlikleri var onlara bir oda veriyorlar, önce bir ‘Ayşe Hanım’ı görün, Ali Bey’i görün ondan sonra kaydınızı yapacağız’ diyor idareciler. Veliye yasal zorunluluğu olmadığı halde ‘güvenlik alacağız daha iyi bir okulda okumasın mı?’ denilerek para isteniyor. İstenen rakamlar ise 10 bin TL’den başlayıp 150 bin TL’ye kadar çıkıyor. Çok ciddi rakamlar duyuyoruz. Müdürler bankamatik rolünü oynuyorlar. Denetlenmesi gerekiyor. Eğitim anayasal, kamusal bir hak. Bu nedenle ücretsiz olmak zorunda” sözlerine yer verdi.