Doç. Dr. Altın’dan bitki çayı uyarısı

Anadolu’nun kadim şifa geleneği bitki çayları, kış aylarında içimizi ısıtırken bilinçsiz tüketildiğinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Zeynep Altın, annelerimizden kalan geleneksel bitki çaylarını modern tıp verileriyle harmanlayarak, tüketicilere hayati uyarılarda bulundu.

BİTKİ ÇAYLARI ZARARSIZDIR KANISI YANLIŞ

Toplumda bitki çaylarının tamamen zararsız olduğu yönünde yaygın bir kanı bulunuyor. Oysa bitki çayları da ilaçlar gibi vücutta karaciğer ve böbrekler tarafından işlenen aktif maddeler içeriyor. Doç. Dr. Altın, yeşil çay ekstresi, sinameki ve aloe vera gibi bitkilerin kontrolsüz kullanımına bağlı karaciğer ve böbrek hasarı vakalarına sıkça rastlandığını belirtti.

ŞEKER VE YÜKSEK ISI ŞİFAYI BOZUYOR

Bitki çaylarının faydası, içerdikleri polifenoller ve antioksidanlardan geliyor. Ancak yanlış tüketim, bu faydayı azaltıyor:

Bal ve Pekmez

40–45°C’nin üzerindeki sıcaklıklarda eklenen bal veya pekmezdeki enzimler yok oluyor, ürün sadece bir şeker yüküne dönüşüyor.

Bağışıklık Yanılsaması

Rafine şeker eklenen çaylar kan şekerinde ani dalgalanmalara yol açarak bağışıklığı zayıflatabiliyor.

Öneri

Çaylar mümkünse şekersiz, tatlandırılacaksa ılık hale geldikten sonra çok az miktarda bal veya pekmezle tüketilmeli.

KRONİK HASTALAR VE İLAÇ ETKİLEŞİMLERİ

Kronik hastalar için bazı bitki çayları risk oluşturabilir.

Tansiyon ve Kalp Hastaları

Meyan kökü tansiyonu yükseltebilir ve ritim bozukluklarına yol açabilir.

Kan Sulandırıcı Kullananlar

Adaçayı, zencefil, zerdeçal ve yeşil çay, kan sulandırıcı ilaçlarla birlikte tüketildiğinde kanama riskini artırabilir.

Diyabet Hastaları

Tarçın ve aloe vera gibi bitkiler, şeker ilaçlarıyla etkileşime girerek hipoglisemiye neden olabilir.

AMELİYAT ÖNCESİ DİKKAT

Cerrahi bir operasyon planlanıyorsa bitki çaylarının ameliyattan en az 1–2 hafta önce bırakılması gerekiyor. Zencefil, sarımsak ve yeşil çay, ameliyat sırasında kontrolü zor kanamalara yol açabilir; bazı bitkiler de anestezi ilaçlarının etkisini öngörülemez hâle getirebilir. Doç. Dr. Altın, annelerimizden kalan geleneksel bilgilerin yok sayılmaması gerektiğini vurguladı. “Gelenek ile bilimi dengeli bir şekilde yürüttüğümüzde, bir fincan çay gerçek bir şifaya dönüşebilir” diyerek doğru kullanımın önemini bir kez daha hatırlattı.