Rahim ağzı kanseri erken tanıyla önlenebilir

Rahim ağzı (serviks) kanseri hem dünyada hem de Türkiye’de kadın sağlığını tehdit eden en önemli kanser türleri arasında bulunuyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, kadınlarda en sık görülen dördüncü kanser türü olan rahim ağzı kanseri, her yıl dünya genelinde yaklaşık 660 bin kadına tanı konulmasına ve 350 bin kadının hayatını kaybetmesine yol açıyor. Türkiye’de ise her yıl yaklaşık 2 bin 400 yeni vaka görülürken, bin 200 kadın bu hastalık nedeniyle yaşamını yitirebiliyor. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Murat Yassa, “Bu kayıpların en önemli nedeni, uzun süredir uygulanan tarama programlarına katılımın yetersiz olmasıdır. Ayrıca hastalığın erken dönemde belirti vermemesi ve kadınların anormal vajinal kanama veya kasık ağrısı gibi yakınmalarında hekime geç başvurmaları da diğer önemli nedenlerdir” dedi. Doç. Dr. Yassa, rahim ağzı kanserinin erken tanı konulduğunda başarıyla tedavi edilebildiğini ve önlenebildiğini belirterek, düzenli jinekolojik muayene ve HPV aşısının önemine dikkat çekti.

10 KADINDAN 8’İNDE HPV GÖRÜLÜYOR

Rahim ağzı kanserinin yaklaşık yüzde 99’u Human Papilloma Virüsü (HPV) enfeksiyonu ile ilişkilendiriliyor. Araştırmalar, her 10 kadından 8’inin yaşamları boyunca en az bir kez HPV ile enfekte olduğunu gösteriyor. Cinsel temas yoluyla bulaşan virüs, genellikle belirti vermeden vücutta uzun yıllar kalabiliyor ve bağışıklık sistemi zayıfladığında yeniden aktif hale gelebiliyor. Bazı yüksek riskli HPV tipleri, rahim ağzındaki hücrelerde kanser öncüsü değişikliklere yol açarak tedavi edilmediğinde rahim ağzı kanserine neden olabiliyor.

HAYAT KURTARAN ÖNLEMLER

Doç. Dr. Yassa’ya göre rahim ağzı kanserinden korunmanın ilk adımı düzenli jinekolojik muayene. Kadınların hiçbir yakınması olmasa bile 21 yaşından itibaren yılda en az bir kez muayene olmaları öneriliyor. Muayene sırasında gerekli görülürse tarama testleri planlanıyor ve bilgilendirme yapılıyor. Pap smear testi, rahim ağzından alınan hücre örneklerinin incelenmesiyle kanser öncesi değişiklikleri tespit ederek erken müdahaleye imkan tanıyor. Uzmanlar, smear testinin 21 yaşından itibaren 3 yılda bir düzenli olarak yaptırılmasını öneriyor.

HPV TARAMA TESTLERİ İLE ERKEN BELİRLEME

HPV tarama testleri, rahim ağzı kanserine yol açabilen yüksek riskli HPV tiplerini tespit ediyor. Doç. Dr. Yassa, özellikle 30 yaşından itibaren yapılan taramaların kanser riskini belirlemede son derece etkili olduğunu belirtiyor. HPV pozitifliği hastaların hemen kanser olduğu anlamına gelmiyor; çoğu durumda erken müdahale ile risk kontrol altına alınıyor.

HPV AŞISI İLE KANSERDEN KORUNMA

Dünyada tek kanser aşısı olan HPV aşısı, rahim ağzı kanserine neden olan yüksek riskli HPV tiplerine karşı koruma sağlıyor. Ülkemizde 9’lu HPV aşısı uygulanıyor ve geniş koruma sağlıyor. Aşının ideal olarak 9-14 yaş arasında yapılması önerilirken, 15 yaş ve sonrası kadın ve erkekler için de uygulanabiliyor. Doç. Dr. Yassa, “HPV aşısı, virüsle daha önce karşılaşmamış bireylerde en yüksek koruyuculuğu sağlar. HPV enfeksiyonu pozitif olan kadınlarda da diğer HPV tiplerine karşı fayda sağlayabilir ve hastalığın ilerlemesini önleyebilir. Aşı kararı, yaş ve bireysel riskler göz önünde bulundurularak uzman hekimle değerlendirilmelidir” diye konuştu.