RSV’ye karşı bağışıklık anne karnında başlayabiliyor

Yenidoğan döneminde görülen ağır solunum yolu enfeksiyonlarının en önemli nedenlerinden birinin RSV olduğunu belirten uzmanlar, özellikle yaşamın ilk yıllarında virüsün ciddi klinik tablolara yol açabildiğine dikkat çekiyor. Göğüs Hastalıkları Bölümü’nden Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, gebelikte uygulanan RSV aşısının, bebeği henüz anne karnındayken korumayı hedefleyen yeni bir yaklaşım sunduğunu belirterek, “Son yıllarda geliştirilen gebelikte RSV aşısı, bebeği henüz anne karnındayken koruma altına almayı hedefleyen yeni ve dikkat çekici bir yaklaşım sunuyor” dedi.

RSV’nin (Respiratuvar Sinsityal Virüs) bebeklerde alt solunum yollarını etkileyerek bronşiolit ve zatürreye neden olabildiğini ifade eden Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Merda Erdemir Işık, “Özellikle ilk 6 ayda enfeksiyon ağır seyredebiliyor; solunum sıkıntısı, apne atakları ve hastaneye yatış gereksinimi sık görülüyor. Prematüre bebekler ile kalp ve akciğer hastalığı olanlar en yüksek risk grubunda yer alıyor” diye konuştu.

Gebelikte uygulanan RSV aşısının hem anne hem de bebek açısından önemli faydalar sağladığını vurgulayan Uzm. Dr. Işık, “Bu aşının temel hedefi sadece anne adayını değil, doğacak bebeği de korumak. Aşılanan annede oluşan RSV’ye özgü IgG antikorları, gebelik sırasında plasenta yoluyla bebeğe geçiyor. Böylece bebek, doğduğu anda pasif bağışıklık kazanmış oluyor. Bu yöntem, yıllardır tetanoz ve grip aşılarında da başarıyla kullanılan bir bağışıklama stratejisi” ifadelerini kullandı. Anne karnında kazanılan pasif bağışıklığın doğumdan sonra yaklaşık 4–6 ay sürdüğünü belirten Dr. Işık, bunun RSV enfeksiyonlarının en sık ve ağır seyrettiği dönemle örtüşmesi nedeniyle büyük önem taşıdığını dile getirdi.

En riskli grup prematüre bebekler

RSV aşısının gebeliğin 32–36’ncı haftaları arasında yapılmasının önerildiğini aktaran Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, “Yapılan geniş kapsamlı klinik çalışmalarda, bu dönemde uygulanan aşının yenidoğanlarda RSV’ye bağlı alt solunum yolu enfeksiyonlarını, hastaneye ve yoğun bakıma yatış oranlarını anlamlı şekilde azalttığı gözlemlendi. Mevcut bilimsel veriler, anne ve bebek açısından ciddi bir güvenlik sorunu olmadığını ortaya koyuyor. Özellikle prematüre bebekler RSV açısından en savunmasız gruplar arasında yer alıyor. Gebelikte yapılan aşı sayesinde, erken doğsa bile bebek belirli bir düzeyde koruyucu antikorla dünyaya geliyor. Bu durum, ağır enfeksiyon riskini azaltmada önemli bir avantaj sağlıyor. Ayrıca daha önce RSV enfeksiyonu geçirmek kalıcı ve güçlü bir bağışıklık sağlamıyor. Bu nedenle, geçmişte RSV geçirmiş anne adaylarında da aşı öneriliyor” dedi.

Bebeği korumada en etkili yol

Anne adaylarının aşı konusunda sıkça endişe duyduğunu belirten Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, en çok yöneltilen soruların “Bu aşı bebeğe zarar verir mi?”, “Doğumdan sonra yapılması yeterli olmaz mı?” ve “Daha önce enfeksiyon geçirdim, bana gerek var mı?” şeklinde olduğunu söyledi. Dr. Işık, “Mevcut veriler, gebelikte yapılan aşının bebeği korumada en etkili yöntem olduğunu gösteriyor. Öte yandan RSV aşısı, grip ve Covid-19 aşılarıyla aynı dönemde, farklı enjeksiyon bölgelerinden uygulanabiliyor. Türkiye’de RSV aşısının rutin gebelik aşı takvimine girişiyle ilgili süreç devam ediyor. Anne adaylarının, bireysel durumları ve risk faktörleri doğrultusunda kadın doğum ve göğüs hastalıkları uzmanlarına danışarak güncel önerileri takip etmeleri önem taşıyor. Sonuç olarak, gebelikte RSV aşısı, yenidoğanları hayatlarının en savunmasız döneminde ciddi solunum yolu enfeksiyonlarından korumayı amaçlayan, bilimsel temeli güçlü ve umut verici bir uygulama olarak öne çıkıyor” değerlendirmesinde bulundu.