Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki savunma ve güvenlik işbirliğini yeni bir aşamaya taşıyacak Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edildi. Anlaşmanın onaylanmasına ilişkin kanun teklifi, AK Parti, MHP ve CHP’nin oylarıyla kabul edilirken, üç ülke arasında askeri ve stratejik işbirliğinin geliştirilmesi hedefleniyor.
MEKKE ORTAK SAVUNMA ANLAŞMASI TBMM’DEN GEÇTİ
TBMM Genel Kurulu, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifini görüşmek üzere Meclis Başkanvekili Celal Adan başkanlığında toplandı.
Gündem dışı konuşmalar, milletvekillerinin değerlendirmeleri ve siyasi parti gruplarının önergelerinin görüşülmesinin ardından anlaşmanın onaylanmasına ilişkin teklif ele alındı. Yapılan görüşmelerin ardından kanun teklifi, AK Parti, MHP ve CHP’nin oylarıyla kabul edildi.
ÜÇ ÜLKE ARASINDA SAVUNMA SANAYİİ İŞBİRLİĞİ GELİŞECEK
Kabul edilen anlaşmayla Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında savunma sanayisi alanında ortak projelerin geliştirilmesi öngörülüyor. Tarafların savunma sanayisi kuruluşları arasında teknoloji paylaşımı, ortak teknoloji geliştirilmesi ve ortak üretim faaliyetleri desteklenecek.
Anlaşma kapsamında uzmanlık gerektiren teknolojilerde ortak araştırma ve geliştirme projeleri yürütülecek. Savunma inovasyonunun desteklenmesi ve askeri sanayi alanında nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi de işbirliğinin önemli başlıkları arasında yer alacak.
Askeri işbirliğinin geliştirilmesi amacıyla üç ülkenin savunma kurumları arasında personel değişimi, ortak eğitim programları ve askeri tatbikatlar düzenlenecek. Böylece tarafların silahlı kuvvetleri arasındaki koordinasyon ve birlikte çalışabilirliğin artırılması hedefleniyor.
TERÖRLE MÜCADELEDE ORTAK ADIMLAR ATILACAK
Mekke Ortak Savunma Anlaşması, terörle mücadele ve istihbarat paylaşımını da kapsıyor. Bölgesel ve uluslararası güvenliği tehdit eden terörizmin tüm çeşitleriyle mücadelede mevcut işbirliğinin operasyonel düzeyde güçlendirilmesi planlanıyor.
Taraflar, uluslararası güvenlik konularında düzenli istişarelerde bulunacak. Ulusal güvenliklerini ve hayati çıkarlarını korumak amacıyla ortak değerlendirmeler doğrultusunda bireysel ve müşterek tedbirler geliştirebilecek.
İstihbarat paylaşımı ise bilgi güvenliği ve gizlilik ilkelerine uygun olarak, tarafların karşılıklı mutabakat sağlayacağı güvenli kanallar üzerinden gerçekleştirilecek.
Anlaşmada ayrıca barış, savaş ve olağanüstü durumlarda silah, mühimmat, yakıt, yedek parça ve diğer askeri teçhizatın teminini kapsayan lojistik destek mekanizmalarına da yer veriliyor.
STRATEJİK SİYASİ VE SAVUNMA KOMİTESİ KURULACAK
Anlaşmanın uygulanmasına yön vermek ve üç ülke arasındaki savunma işbirliğini geliştirmek amacıyla Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulacak.
Dışişleri bakanları, savunma bakanları ve genelkurmay başkanlarından oluşacak komitenin yılda iki kez toplanması öngörülüyor. Liderlerin gerekli görmesi halinde ise toplantılar yılda bir kez gerçekleştirilebilecek.
Komite, anlaşmanın uygulanması sırasında ortaya çıkabilecek sorunları değerlendirecek ve ihtiyaç duyulması halinde alt komiteler oluşturabilecek.
Komitenin çalışmalarını yürütmek üzere Suudi Arabistan'da bir sekretarya kurulacak. Sekretaryanın başında, anlaşmanın tarafları arasında dönüşümlü olarak üç yıllığına görevlendirilecek bir genel sekreter bulunacak. İlk genel sekreterin Pakistan vatandaşı olması kararlaştırıldı.
Anlaşmada, tarafların onayıyla başka ülkelerin de işbirliğine katılabilmesinin önünün açılmasına ilişkin düzenlemeler de bulunuyor.
ANLAŞMA SÜRESİZ OLARAK YÜRÜRLÜKTE KALACAK
Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın yürürlüğe girmesi için taraf ülkelerin kendi ulusal onay süreçlerini tamamlaması gerekiyor. Anlaşma, son onay belgesinin komite sekretaryasına teslim edildiği tarihte yürürlüğe girecek.
Süresiz olarak yürürlükte kalması öngörülen anlaşmadan taraflardan herhangi biri, yürürlüğe giriş tarihinden itibaren 10 yıl geçtikten sonra çekilebilecek. Çekilme için diğer taraflara diplomatik kanallar aracılığıyla en az üç ay önceden yazılı bildirim yapılması gerekecek.
Anlaşmanın sona ermesi veya taraflardan birinin çekilmesi, daha önce mutabakata varılmış ve devam eden faaliyetleri ve projeleri etkilemeyecek. Gizlilik kapsamındaki bilgi ve belgelerin korunmasına yönelik yükümlülükler ise anlaşma sona erdikten sonra da geçerliliğini koruyacak.
TBMM GENEL KURULU 10 KASIM'DA TOPLANACAK
Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifinin kabul edilmesinin ardından Meclis Başkanvekili Celal Adan, Genel Kurul birleşimini 10 Kasım Salı günü yeniden toplanmak üzere kapattı.
Kaynak: DHA
