Kritik bir konu: Metabolik Sağlık ve Sağlıklı Yaşlanma

Metabolik sağlık, günümüz dünyasında sıkça görülen tip 2 diyabet, kardiyovasküler hastalıklar ve çok çeşitli kronik hastalıklar nedeniyle kritik bir sağlık konusu haline gelmiştir. Dahası, bu durum özellikle hareketsiz yaşam tarzlarının ve işlenmiş gıdalarla, rafine şekerler açısından zengin beslenmenin yaygın olduğu toplumlarda daha da belirgin olduğu gözlenen bu faktörler, aynı zamanda sağlıklı yaşlanma sürecini de olumsuz etkilemektedirler.

Bu metabolik bozukluklar hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde metabolik sendrom vakalarının artmasıyla tüm dünyada sıkça adından söz ettirmektedir. Bozulmuş metabolik sağlığın nedenleri arasında; genetik yatkınlıklar ve çevresel faktörler yer almaktadır; bunlarla birlikte, düzenli fiziksel egzersiz eksikliği ve sağlıklı, doğal beslenme alışkanlığının giderek azalması da yer almaktadır. Sağlıklı yaşlanma sürecinde metabolik sorunları engelleyebilmek veya tedavi edebilmek için düzenli fiziksel aktivite ve sağlıklı beslenme alışkanlığı gibi sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleri metabolik sağlığın iyileştirilmesi ve metabolik sorunlara bağlı kronik hastalıkların hafifletilmesine ve hatta iyileşmesini sağlayabilmektedir.

Yaşlanma, en basit tanımıyla; fiziksel, mental (zihinsel) ve psikolojik (ruhsal) alanları içeren ilerleyici, doğal bir süreç olarak kabul edilmektedir ve bu süreçte, bireylerin metabolik sağlık açısından bazı sorunlarla karşı karşıya kalması söz konusu olmaktadır. Yaşlanma sürecinde hemen hemen her konuda ortaya çıkabilecek olan değişimlere ek olarak, genel sağlık açısından yaşanabilecek değişimlere gösterilen bireysel uyum, yaşlılık döneminin yaşam kalitesinin belirlenmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Yaşlanma, kendi doğasında genellikle hastalıklarla ilişkili kaçınılmaz bir biyolojik süreçtir ancak sağlıklı bir yaşam tarzıyla, yaşlandıkça yaşam kalitesini koruyabilmek de mümkün görülmektedir. Sağlıklı bir yaşam tarzı; fiziksel, mental (zihinsel) ve psikolojik (ruhsal) sağlığı kapsar ve sağlıklı diyet, düzenli fiziksel aktivite alışkanlığı yaşlılık dönemindeki yaşam kalitesini arttırmak için destekleyici yaşam tercihleri olarak vurgulanabilir. Yapılan bilimsel araştırmalarda metabolik yıpranma süreçleriyle birlikte ortaya çıkan fizyolojik performans kayıpları gibi çok çeşitli biyolojik faktörler kadar, depresyon başta olmak üzere birçok psikolojik (ruhsal) problemin de yaşlanmayı etkileyen önemli faktörler arasında gösterilmektedir.

Yaşlanma çeşitli hastalıkların özellikle metabolik sorunların sıkça yaşanabileceği biyolojik bir süreçtir, ancak bu alanda sürdürülen araştırma sonuçlarında, sağlıklı bir yaşam tarzıyla yaşlanma etkilerinin azaltabileceğini göstermektedir. Yaşlanmanın getireceği etkileri azaltabilmek ve bu süreçte yaşam kalitesini yüksek tutabilmek için doğal, dengeli beslenme programını hayata geçirilmesi ve düzenli egzersiz alışkanlığının kazanılması büyük önem taşımaktadır. Yapılan bilimsel araştırmalar, sosyal açıdan olabildiğince aktif bir yaşam tarzı, mental (zihinsel) ve psikolojik (ruhsal) sağlığın korunabilmesi, yaşlanma döneminde sağlıklı bir yaşam tarzı sürdürebilmenin çok yönlü doğasını geliştirmeye yardımcı olabileceğini göstermektedir.

Sağlıklı yaşlanma sürecinde metabolik sağlığın korunması için doğal, dengeli beslenme ve düzenli fiziksel egzersiz alışkanlığı, beklenen yaşam süresinin artırılmasında ve obezite, osteoporoz (kemik erimesi) ve ruh sağlığı sorunları da dâhil olmak üzere birçok kronik sağlık risklerinin azaltılmasında önemli rol oynadığı gözlemlenmektedir. Düzenli fiziksel aktivite, kas ve iskelet sistemi sağlığının korunması ve osteoporoz (kemik erimesi) gibi yaşlılık döneminde görülmesi olası kemik metabolizması sorunlarının önlenmesi için gereklidir. Dengeli ve doğal beslenme alışkanlığının sadece fiziksel ve psikolojik (ruhsal) sağlığı iyileştirmekle kalmadığı ama aynı zamanda yaşlılık dönemimde sıkça görülen; hastalık etkenlerine karşı (immun) bağışıklık yetmezliğini de engelleyerek, beklenen yaşam süresini uzatabildiği bilinmektedir.

Sonuç olarak, fiziksel, mental (zihinsel) ve psikolojik (ruhsal) açıdan ilerleyici ve doğal bir süreç olarak kabul edilen yaşlılık döneminde yaşam kalitesini koruyabilmek için özellikle metabolik açıdan sağlıklı yaşam koşullarını hayata kazandırabilmek önem taşımaktadır. Bu amaç için; dengeli, sağlıklı beslenme tercihleri, düzenli fiziksel aktivite alışkanlığı, sosyo-psikolojik açıdan sağlıklı bir yaşam tarzının sürdürülmesiyle, yaşlanma sürecinde yaşam kalitesinin korunabilmesi mümkün olacaktır.

Kritik bir konu: Metabolik Sağlık ve Sağlıklı Yaşlanma