Ege Üniversitesi, Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü anma etkinlikleri kapsamında akademik bir programa ev sahipliği yaptı. Ege Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü ile Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından ortaklaşa düzenlenen “Ebediyete İntikalinin 88. Yılında Atatürk'ü Anma Paneli: Türk Dünyasında Atatürk” başlıklı etkinlikte, Atatürk’ün Türk dünyasındaki yeri ve farklı coğrafyalarda bıraktığı izler ele alındı.
Tarihsel ve kültürel belgeler ışığında gerçekleştirilen panelde, Atatürk’ün bağımsızlık mücadelesi, fikirleri ve Türk toplulukları üzerindeki etkileri farklı akademik bakış açılarıyla değerlendirildi.
Ege Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Vehbi Günay’ın moderatörlüğünü yaptığı etkinliğe; Ege Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Alimcan İnayet, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Beycan Hocaoğlu ve Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü Öğretim Üyesi Dr. Öğr. Üyesi Kamal Salimov konuşmacı olarak katıldı.
ATATÜRK’Ü SAYGI VE MİNNETLE ANDILAR
Panelin açılışında konuşan Ege Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Atıf Akgün, Atatürk’ün vefatının 88’inci yıl dönümünde düzenlenen etkinliğin önemine değindi.
Akgün, “Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü, ebediyete irtihalinin 88. yıl dönümünde; hürmetle, şükranla, rahmetle ve büyük bir özlemle anıyoruz. Ege Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü olarak düzenlediğimiz bu anlamlı etkinliğe katkı sunan herkese teşekkür ederim” ifadelerini kullandı.
Panelin moderatörü Prof. Dr. Vehbi Günay ise Atatürk’ün Türk milleti açısından taşıdığı tarihsel öneme dikkat çekti. Atatürk’ün yaşamını milletine adayan büyük bir lider ve devlet adamı olduğunu vurgulayan Günay, etkinlikte Türkiye sınırları dışındaki coğrafyalarda Atatürk’e yönelik bakış açılarının ele alınacağını belirtti.
Günay, Atatürk’ün Türk dünyasındaki algısını değerlendirirken, Ziya Gökalp’in “büyük ve ebedi ülke” olarak tanımladığı Turan coğrafyasındaki tarihsel ve kültürel bağların da inceleneceğini ifade etti.
TÜRKİSTAN’DAN UZAK DOĞU’YA ATATÜRK’ÜN ETKİSİ
Ege Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Alimcan İnayet, sunumunda Atatürk’ün Türkistan’dan Uzak Doğu’ya kadar geniş bir coğrafyada nasıl karşılandığını anlattı. Atatürk’ün emperyalizme karşı mücadelesi ve bağımsızlık anlayışının esir milletlere ilham verdiğini belirten İnayet, bu etkinin dönemin yayınlarına ve uluslararası siyasi gelişmelere de yansıdığını söyledi.
İnayet, “Gazi Mustafa Kemal Atatürk; Türkistan’dan Uzak Doğu’ya uzanan geniş coğrafyada emperyalizme karşı direnişin, bağımsızlığın ve modernleşmenin evrensel bir sembolü olarak görülmüş, esir milletler için büyük bir ilham kaynağı olmuştur. Bu küresel etkinin kanıtı olarak; Kaşgar’da yayımlanan 'Şark-i Türkistan Hayatı' gibi yerel yayınlar Atatürk’ün uluslararası itibarını ve Türkiye’deki reformları övgüyle sayfalarına taşımış, Çin lideri Çan Kay Şek dahi Atatürk’ün mücadelesini kendi milletine örnek göstermiştir. Kurtuluş Savaşı döneminde Türkistan halkı tarafından Atatürk’e hediye edilen Kur'an-ı Kerim ve üç kılıç ise, Türkiye ile Türkistan coğrafyası arasındaki bu derin gönül bağının ve ortak bağımsızlık inancının en somut tarihi nişanesi olmuştur" dedi.
AZERBAYCAN İLE TÜRKİYE ARASINDAKİ TARİHİ BAĞ VURGULANDI
Dr. Öğr. Üyesi Kamal Salimov, konuşmasında Azerbaycan Türklerinin Atatürk’e duyduğu sevgi ve saygıyı tarihsel gelişmeler üzerinden değerlendirdi. 1918 yılında Kafkas İslam Ordusu’nun Bakü’yü kurtarmasıyla güçlenen Türkiye-Azerbaycan kardeşliğinin, sonraki yıllarda da sürdüğünü belirten Salimov, Atatürk’ün Azerbaycan’a yönelik yaklaşımının iki halk arasındaki ortak bilincin gelişmesinde önemli rol oynadığını ifade etti.
Salimov, "Azerbaycan tarihinde 1918’den günümüze kadar yönetimler ve liderler değişse de sarsılmaz bir saygı ve sevgiyle anılan yegâne şahsiyet daima Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmuştur. 1918'de Kafkas İslam Ordusu'nun Bakü'yü kurtarmasıyla pekişen bu tarihi kardeşlik, 1921'de Sakarya Zaferi'ni tebrik eden Azerbaycan Elçisi İbrahim Abilov'a Atatürk’ün verdiği yanıtta en anlamlı ifadesini bulmuştur. Atatürk'ün bu telgrafta dile getirdiği 'Azerbaycan'ın kederi kederimiz, sevinci sevincimizdir' sözü, yıllar sonra Haydar Aliyev’in 'Bir millet, iki devlet' şiarının tarihsel temelini oluşturarak iki halk arasındaki ortak milli bilincin ve sarsılmaz bağın temeli haline gelmiştir," diye konuştu.
BALKAN TÜRKLERİ İÇİN ATATÜRK’ÜN ANLAMI ANLATILDI
İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Beycan Hocaoğlu ise panelde Atatürk’ün Balkan Türkleri açısından taşıdığı anlamı ele aldı. Balkan Savaşları sonrasında yaşanan toprak kayıpları, zorunlu askerlik uygulamaları ve kitlesel göçlerin bölgedeki Türk toplulukları üzerinde derin etkiler bıraktığını belirten Hocaoğlu, Türkiye Cumhuriyeti’nin bu topluluklar için güven ve yeniden başlangıç umudu olduğunu vurguladı.
Hocaoğlu, "Balkan Savaşları sonrasında toprak kaybı, zorunlu askerlik ve büyük göç trajedileriyle derin bir yıkım yaşayan Balkan Türkleri için Mustafa Kemal Atatürk ve kurduğu Türkiye Cumhuriyeti; bir güven kapısı, sığınak ve yeniden var oluş ümidinin simgesi olmuştur. Diğer taraftan, 1913-1915 yıllarında Sofya’da askerî ataşe olarak görev yapan Atatürk’ün Bulgaristan’daki algısı, günümüzde salt romantik anlatıların ötesine geçerek hedefleri olan gerçekçi ve stratejik bir devlet adamı kimliğine evrilmektedir. Geçmişteki savaşların yanı sıra I. Dünya Savaşı’ndaki silah arkadaşlığı gibi ortak tarihî tecrübeleri de barındıran bu bağlamda Atatürk, vefatının üzerinden geçen zamana rağmen bugün Türkiye ile Bulgaristan ve genel olarak Balkanlar arasında dostluğu pekiştiren stratejik ve kültürel bir köprü vazifesi görmeye devam etmektedir," dedi.
TEŞEKKÜR BELGELERİ TAKDİM EDİLDİ
Atatürk’ün Türk dünyasındaki tarihsel ve kültürel mirasının farklı yönleriyle değerlendirildiği panel, soru ve değerlendirmelerin ardından sona erdi. Programın sonunda Ege Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Atıf Akgün tarafından panel konuşmacılarına katkılarından dolayı teşekkür belgeleri takdim edildi.
Kaynak: EGE AJANS
