2027 yılı Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) bütçesine ilişkin tartışmalar sürerken, Eğitim ve Bilim İşgörenleri Sendikası (Eğitim-İş) hazırladığı 2026-2027 MEB Bütçe Değerlendirmesi raporuyla eğitim harcamalarındaki değişime ve okulların karşılanmayan ihtiyaçlarına dikkat çekti.
Bütçedeki nominal artışın eğitim alanındaki sorunları çözmeye yetmediğini savunan sendika, Millî Eğitim Bakanlığı bütçesinin merkezi yönetim bütçesi içindeki payının yüzde 9,02'ye, milli gelir içindeki payının ise yüzde 2,21'e gerilediğini açıkladı. Raporda, 2027 yılı için öngörülen yüzde 26,5'lik bütçe artışının Ekim 2025-Ekim 2026 döneminde açıklanan yüzde 29,77'lik yıllık enflasyonun altında kaldığı ve bütçenin satın alma gücünün yüzde 2,54 azaldığı belirtildi. Diyanet İşleri Başkanlığının bütçesindeki artışın ise enflasyonun üzerinde gerçekleştiğine dikkat çeken Eğitim-İş, eğitim bütçesinin önceliklerinin yeniden belirlenmesini istedi.
BÜTÇE, SİYASİ TERCİHLERİN GÖSTERGESİDİR
Eğitim-İş, yaptığı değerlendirmede bütçelerin yalnızca gelir ve gider kalemlerinden oluşmadığını, aynı zamanda siyasi iktidarların ekonomik ve toplumsal tercihlerini ortaya koyduğunu vurguladı. Sendika tarafından hazırlanan 2026-2027 MEB Bütçe Değerlendirmesi raporunda, bütçedeki rakamsal artışların gerisinde kalan reel kayıplar ve okulların karşılanmayan temel ihtiyaçları ele alındı. Rapora göre, 2027 yılı MEB bütçesi Türk lirası bazında yüzde 26,5 oranında artırılmasına rağmen merkezi yönetim bütçesi içerisindeki payı yüzde 9,02'ye, millî gelir içerisindeki payı ise yüzde 2,21'e geriledi. Eğitim-İş, bu tablonun eğitime ayrılan kaynakların ekonomik koşullar karşısında yetersiz kaldığını gösterdiğini savundu.
EĞİTİM BÜTÇESİ ENFLASYONUN GERİSİNDE KALDI
Raporda, MEB bütçesindeki artışın enflasyon karşısındaki durumu da değerlendirildi. Ekim 2025-Ekim 2026 döneminde yıllık enflasyonun yüzde 29,77 olarak açıklandığını hatırlatan sendika, 2027 yılı için öngörülen yüzde 26,5'lik bütçe artışının bu oranın altında kaldığını belirtti. Bu nedenle MEB bütçesinin satın alma gücünde yüzde 2,54'lük gerileme yaşandığı ifade edildi. Eğitim-İş'in değerlendirmesinde Diyanet İşleri Başkanlığının bütçesindeki artış da karşılaştırmalı olarak ele alındı. Diyanet bütçesinin yüzde 31,35 oranında nominal artış gösterdiğine dikkat çekilerek bu artışın enflasyonun üzerinde kaldığı ve reel olarak yüzde 1,22 büyüme sağladığı belirtildi. Sendika, iki kurumun bütçelerindeki değişimi gündeme taşıyarak kamu kaynaklarının dağılımında eğitimin öncelikli alanlardan biri olması gerektiğini savundu.
OKULLARIN TEMEL İHTİYAÇLARI KARŞILANMIYOR
Eğitim-İş, raporunda kamusal eğitim sisteminin karşı karşıya olduğu yapısal sorunlara da yer verdi. Her beş okuldan birinin özel okula dönüştüğü yönündeki veriye ve öğrenci başına kamu eğitim harcamalarının OECD ortalamasının yarısının altında kalmasına dikkat çekildi. Sendika, eğitime ayrılan kaynakların yetersizliğinin öğrencilerin eşit ve nitelikli eğitim olanaklarına erişimini zorlaştırdığını ifade etti. Eğitim-İş'e göre okulların ihtiyaçları yalnızca derslik ve eğitim materyalleriyle sınırlı değil. Öğrencilerin sağlıklı koşullarda eğitim alabilmesi için beslenme, temiz su, temizlik ve güvenlik hizmetlerinin de kamu tarafından karşılanması gerekiyor. Bu nedenle 2027 yılı bütçesinde tüm öğrencilere ücretsiz bir öğün sağlıklı yemek ve temiz içme suyu verilmesi temel öncelikler arasında bulunmalı. Sendika ayrıca okullarda kadrolu temizlik ve güvenlik personeli istihdam edilmesini istedi. Okulların temel ihtiyaçlarının velilerden toplanan bağışlarla karşılanmasına dayalı anlayışın sona erdirilmesi gerektiğini savunan Eğitim-İş, kamusal eğitimin finansmanının doğrudan kamu kaynaklarıyla sağlanması çağrısında bulundu.
ÇOCUĞUN KADERİ AİLESİNİN GELİRİNE BAĞLANMAMALI
Eğitim-İş, eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanabilmesi için çocukların ekonomik koşullar nedeniyle farklı eğitim olanaklarına mahkûm edilmemesi gerektiğini vurguladı. Açıklamada, çocuğun geleceğinin ailesinin gelirine, okulun durumunun velinin bağışına, eğitim emekçilerinin yaşam koşullarının ise güvencesizliğe terk edilmesine karşı çıkıldı. Eğitime verilen önem ve ayrılan bütçenin Cumhuriyet'in geleceğine ilişkin bir tercih olduğunu belirten sendika, eğitim çalışanlarının insanca yaşamaya yetecek ücretlerle güvenceli istihdam edilmesini de talep etti. Açıklamasının sonunda laik, bilimsel, çağdaş, kamusal, parasız ve karma eğitim hakkını savunmayı sürdüreceğini belirten Eğitim-İş, Cumhuriyet'in aydınlanma mirasına ve emeğin onuruna sahip çıkma kararlılığını yineledi. Sendika, 2027 yılı eğitim bütçesinin öğrencilerin ihtiyaçlarını, okulların gerçek koşullarını ve eğitim emekçilerinin haklarını esas alacak şekilde düzenlenmesi gerektiğini kaydetti.
Kaynak: SULTAN GÜMÜŞ KAYA
