Deniz ticaretinde karşılaşılan önemli hukuki meselelerin değerlendirildiği programda, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ve Deniz Hukuku Uzmanı Prof. Dr. Nil Kula konuşmacı olarak yer aldı. Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Konferans Salonu'nda gerçekleştirilen etkinlikte, “Navlun Sözleşmeleri” konusu kapsamlı biçimde ele alınarak denizcilik faaliyetlerinin hukuki boyutları değerlendirildi.
Programda katılımcılara hitap eden Prof. Dr. Nil Kula, navlun sözleşmelerinin işleyişine ilişkin temel bilgileri paylaştı. Sözleşmelerin hazırlanma ve uygulanma aşamalarını anlatan Kula, tarafların yasal hakları, sorumlulukları ve deniz ticaretinde karşılaşılan güncel hukuki gelişmeler hakkında değerlendirmelerde bulundu.
DENİZ HUKUKU KAMU VE ÖZEL HUKUK OLARAK İKİYE AYRILIYOR
Deniz hukukunun genel çerçevesini açıklayan Prof. Dr. Nil Kula, bu hukuk dalının Deniz Kamu Hukuku ve Deniz Özel Hukuku olmak üzere iki temel alanda değerlendirildiğini ifade etti.
Deniz Kamu Hukuku'nun devletler arasındaki ilişkilerin yanı sıra devletlerle bireyler arasındaki hukuki bağları düzenlediğini belirten Kula; karasuları, kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge gibi kavramların bu kapsamda ele alındığını söyledi. Türkiye'nin taraf olmadığı 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'nin bazı durumlarda yargı yetkisi bakımından sorunlara yol açabileceğine dikkat çeken Kula, deniz kamu hukukunun uluslararası teamül ve örf-adet kurallarıyla da şekillendiğini dile getirdi.
Deniz Özel Hukuku'nun ise bireyler ve özellikle şirketler arasında ortaya çıkan ticari ilişkilerden kaynaklı anlaşmazlıkları kapsadığını aktaran Prof. Dr. Kula, gemi işletmecilerinin kişisel mal varlıklarını koruma amacıyla şirket kurma yoluna gitmelerini çeşitli örneklerle anlattı.
TÜRK TİCARET KANUNU'NUN 5. KİTABI DENİZ TİCARETİNDE TEMEL KAYNAK
Türkiye'de denizcilik alanını doğrudan düzenleyen ayrı bir kanun bulunmadığına işaret eden Prof. Dr. Nil Kula, deniz ticaretinden kaynaklanan hukuki uyuşmazlıklarda Türk Ticaret Kanunu'nun 5. Kitabı'nın esas alındığını belirtti.
Uluslararası anlaşmaların bazı uyuşmazlıklarda ulusal mevzuatın önünde değerlendirildiğini ifade eden Kula, çatma olaylarına ilişkin 1910 tarihli Çatma Sözleşmesi'ni örnek gösterdi. Ayrıca 1926 yılında yürürlüğe giren Kabotaj Kanunu'nun 100. yıl dönümüne dikkat çeken Kula, Türkiye'de iç taşımacılığın ağırlıklı olarak karayolu üzerinden gerçekleştirilmesi nedeniyle mevcut düzenlemelerin güncelliğinin tartışma konusu olduğunu kaydetti.
GEMİ TANIMI VE ELVERİŞLİLİK ŞARTLARI HUKUKİ AÇIDAN DEĞERLENDİRİLDİ
Gemi kavramının Türk Ticaret Kanunu'nun 931. maddesinde düzenlendiğini hatırlatan Prof. Dr. Kula, hukuk alanında yalnızca bilgileri ezberlemenin yeterli olmadığını, kavramların mantıksal açıdan değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Kanunda yapılan değişiklikle gemi tanımındaki “denizde hareket eden” ifadesinin “suda hareket eden” şeklinde genişletildiğini belirten Kula, bu düzenleme sayesinde Van Gölü gibi iç sularda gerçekleştirilen taşımacılık faaliyetlerinin de yasal kapsam içerisinde değerlendirildiğini ifade etti.
Gemi denetimleri ve ekspertiz incelemeleri bakımından önemli olan elverişlilik kavramlarına da değinen Kula, denize, yola ve yüke elverişlilik şartlarının gemi güvenliği ve taşınan yükün korunması açısından büyük önem taşıdığını söyledi.
Gemi hakkında verilen tamir edilemez veya tamir edilmesi ekonomik açıdan uygun olmayan kararların belirlenmesinde surveyor raporlarının önemli bir rol üstlendiğini aktaran Kula, gemi tonajının Liman Devleti Kontrolü (Port State Control) uygulamalarında ve donatanın sınırlı sorumluluğunun hesaplanmasında belirleyici unsurlardan biri olduğunu kaydetti.
“GENÇLERLE BİR ARAYA GELMEK MUTLULUK VERİCİ”
Akademik çalışmalarının yoğunluğuna rağmen öğrencilerle buluşmaktan memnuniyet duyduğunu ifade eden Prof. Dr. Nil Kula, gençlere meslek hayatlarına ilişkin önerilerde bulundu.
Deniz ticareti ve hukuk alanındaki bilgilerin paylaşıldığı etkinlik, soru-cevap bölümünün gerçekleştirilmesiyle tamamlandı. Programın sonunda öğrenciler, deniz hukuku ve sektördeki uygulamalara ilişkin merak ettikleri konuları Prof. Dr. Nil Kula'ya yönelterek yanıtlarını aldı.
Kaynak: BÜLTEN
