Zeytin Derneği Başkanı Mustafa Alhat, zeytin ve zeytinyağı sektöründe yeni sezonun beklentilerin üzerinde bir rekolte ve kaliteyle ilerlediğini belirterek üreticilere piyasadaki fiyat hareketlerine karşı temkinli davranmaları çağrısı yaptı. Köy TV'de Ali Talip Firar'ın sunduğu Sabah Ajandası programına katılan Alhat, yüksek rekoltenin doğrudan düşük fiyat anlamına gelmediğini, piyasada fiyatların oluşmasında üreticilerin satış davranışlarının da etkili olduğunu vurguladı.
Türkiye'de zeytin ağacı varlığının son 20 yılda 90 milyondan 205 milyon seviyesine yükseldiğini belirten Alhat, ağaçların tamamına yakınının ürün vermeye başlaması ve iklim koşullarının uygun seyretmesiyle bereketli bir sezon yaşandığını söyledi. Zeytin ve zeytinyağının stoklanabilir ürünler olduğunu hatırlatan Alhat, acil nakit ihtiyacı bulunmayan üreticilerin ürünlerini hemen elden çıkarmak yerine sezon sonundaki fiyatları beklemelerinin daha doğru olabileceğini ifade etti.

ZEYTİNYAĞINDA FİYATLAR NEDEN DÜŞÜYOR?
Mevcut fiyatların üreticiyi memnun etmediğini kabul eden Alhat, piyasadaki düşüşün bir bölümünün panik satışlarından kaynaklandığını savundu. Üreticilerin yüksek rekolte nedeniyle fiyatların daha da gerileyeceği endişesiyle ürünlerini satışa çıkardığını belirten Alhat, bunun arzı artırdığını, alıcıların ise fiyatların daha ne kadar düşeceğini görmek için alımlarını ertelediğini söyledi.
Alhat, piyasadaki durumu şöyle değerlendirdi:
"Bir ürünün fiyatının oluşması için satış işleminin gerçekleşmesi gerekiyor. Üretici, rekolte yüksek olduğu için fiyatın daha da düşeceği endişesine kapılıyor. Çiftçiler fiyat düşer korkusuyla yağını elden çıkarmaya çalıştığı için satışa çıkan ürün yani arz artıyor, iç ve dış alıcı firmalar da nereye kadar düşecek görmek istediklerinden talebi erteliyor. Nihai tüketici talebinde bir azalma yok, aksine artış var. Ama ara alıcılar talebi erteliyor."
ÜRETİCİLERE STOKLAMA ÖNERİSİ
Acil nakit ihtiyacı nedeniyle ürününü satmak zorunda kalan üreticilerin bulunduğunu belirten Alhat, fiyatların düşeceği endişesiyle hareket eden ve ekonomik açıdan bekleme imkânı bulunan üreticilerin daha sakin davranması gerektiğini söyledi.
Zeytinyağında fiyatların sezon içerisinde gerilemesinin olağan olduğunu, ürünün yıl boyunca stoklardan piyasaya sunulduğunu hatırlatan Alhat, üreticilerin yalnızca mevcut fiyatlara göre karar vermemesi gerektiğini vurguladı.
Alhat, "Fiyatların şu anda düşük kaldığını düşünüyor muyuz? Evet. O zaman yapılması gerekenlerden biri stoklama kararını değerlendirmek. Çiftçinin yalnızca bugünkü fiyata bakmaması, nisan-mayıs aylarında fiyatların hangi seviyeye geleceğini de dikkate alması gerekiyor. Geçmiş yıllarda da yüksek rekolte dönemlerinde benzer fiyat hareketlerinin yaşandığını hatırlamakta fayda var" dedi.
ZEYTİN SEKTÖRÜNE DESTEK PAKETİ BEKLENTİSİ
Yüksek rekoltenin oluşturduğu fiyat baskısının aşılması için üretici, ihracatçı ve sanayicinin desteklenmesi gerektiğini belirten Alhat, sektörde bir destek paketi beklentisi bulunduğunu açıkladı.
Akhisar Ticaret Borsası Başkanı Alper Alhat'ın da aralarında bulunduğu sektör temsilcilerinin girişimlerinin olumlu karşılık bulduğunu ifade eden Mustafa Alhat, hükümetin üretici, ihracatçı ve sanayiciye yönelik destek mekanizmalarını gündemine alabileceği yönünde izlenim edindiğini söyledi.
Olası desteklerden yararlanabilmek için üreticilerin müstahsil makbuzu ve tasiriye belgelerini muhafaza etmesi gerektiğini belirten Alhat, başvuru sürecinde bu belgelerin talep edilebileceğine dikkat çekti.
MARMARABİRLİK FİYATLARI İÇİN EKONOMİK DENGE VURGUSU
Marmarabirlik'in açıkladığı alım fiyatlarının üreticiyi memnun etmemesi konusunu da değerlendiren Alhat, fiyatların piyasadaki arz ve talep dengesiyle birlikte ele alınması gerektiğini söyledi.
Birliklerin daha yüksek fiyatla alım yapması yönündeki beklentilere değinen Alhat, kooperatiflerin kâr amacı gütmemesinin ekonomik gerçeklerden bağımsız hareket edebilecekleri anlamına gelmediğini ifade etti.
Yanlış yönetilen kooperatiflerin zamanla ekonomik güçlerini kaybederek etkisiz hale gelebileceğini belirten Alhat, üreticilerin taleplerini dile getirirken kooperatiflerin sürdürülebilirliğini de gözetmesi gerektiğini vurguladı.
YENİ SEZON ÜRÜNLERİ RAFLARA YANSIYACAK
Market raflarında yüksek fiyatlarla satılan zeytin ve zeytinyağlarının önemli bir bölümünün geçen yılın ürünü olduğunu belirten Alhat, bu ürünlerin bugünkü ham madde fiyatlarıyla karşılaştırılmasının doğru olmadığını savundu.
Geçen yıl yüksek fiyatlardan satın alınan, fire ve stoklama maliyeti taşıyan ürünlerin raflarda bulunduğunu hatırlatan Alhat, yeni sezon ürünlerinin marketlere ulaşmasıyla fiyatların güncel piyasa koşullarına uyum sağlayacağını söyledi. Ancak bu değişimin bütün marketlerde aynı hızda gerçekleşmeyebileceğini belirten Alhat, ürün devir hızları ve stok maliyetlerinin fiyatlara yansıma süresini etkilediğini kaydetti.
Alhat, sektöre yönelik değerlendirmelerin tek taraflı yapılmaması gerektiğini belirterek, "Rafta fiyatlar yüksek olduğunda çiftçi sömürülüyor, düşükse ürün sahte deniliyor. Ben sektörün neredeyse tüm kollarında yer alıyorum. Bu kadar acımasız ve tek taraflı yorumlar yapılmasını doğru bulmuyorum" diye konuştu.
ZEYTİNYAĞINDA TÜKETİMİ ARTIRMA FIRSATI
Türkiye'de zeytinyağı tüketiminin yeterince analitik değerlendirilmediğini savunan Alhat, kişi başına yıllık 5 kilogram tüketim gerçekleşmesi halinde 80 milyonun üzerindeki nüfus için en az 400 bin ton zeytinyağına ihtiyaç duyulacağını söyledi. Türkiye'nin bugüne kadar bu miktarlara ulaşan bir üretim gerçekleştiremediğini belirten Alhat, kişi başına tüketimin yaklaşık 2 litre seviyelerinde kaldığını ifade etti.
Zeytinyağının alternatif bitkisel yağlara kıyasla pahalı hale gelmesinin tüketiciyi farklı ürünlere yönelttiğini ve tağşiş sorununu büyüttüğünü savunan Alhat, fiyat makasının daralmasının gerçek zeytinyağına erişimi kolaylaştıracağını söyledi.
İspanya'daki kuraklığın etkisiyle ayçiçek yağı ve zeytinyağı arasındaki fiyat farkının geçmişte 10 kata kadar çıktığını hatırlatan Alhat, "Ayçiçek yağının 35 lira olduğu dönemde zeytinyağı 350 liraya çıkmıştı. İnsanlar zeytinyağı tüketmek istiyor ama ulaşamıyordu. Bu da tağşişi artırmıştı. Fiyat makasının daralmasıyla birlikte tüketicinin gerçek zeytinyağına erişimi kolaylaşacak" dedi.
Bu sezon ayçiçek yağı fiyatlarının 100 lira bandında olduğunu belirten Alhat, üreticiden alınan fiyatlara bağlı olarak zeytinyağının raflarda 200-250 lira seviyelerinde yer bulabileceğini öngördü. Alhat, fiyatların tüketici açısından daha ulaşılabilir hale gelmesinin zeytinyağı tüketimini artırmasını beklediğini dile getirdi.
"İKİ SENE SONRAKİ REKOLTEYE HAZIR GİRMELİYİZ"
Sektörün geçmişte yaşanan yüksek rekolte dönemlerinden gerekli dersleri çıkarması gerektiğini belirten Alhat, üreticiden sanayiciye, ihracatçıdan tüketiciye kadar bütün paydaşların birbirini gözetmesinin önemine dikkat çekti.
İki yıl önce de yüksek rekolte döneminde fiyatların düşüklüğünden şikâyet edildiğini hatırlatan Alhat, sektörün benzer sorunlarla yeniden karşılaşmaması gerektiğini belirterek, "İki yıl önceki var senesinde yine fiyatların düşüklüğünden yakınılıyordu. Ne yazık ki iki sene sonra önemli bir ilerleme kat edemediğimizi görüyoruz. Umarım bu sefer ders çıkarmayı başarır ve iki sene sonraki muhtemelen daha büyük rekolteye hazır ve korkmadan gireriz" ifadelerini kullandı.
Kaynak: BÜLTEN









