Üretimde Kadının Yeri

Tarlada sabahın ayazında çalışan da kadın, fabrikada vardiyaya yetişen de… Evde çocuğunu büyütüp akşam el işi yapan da kadın. Bizim memlekette kadın emeği görünmez derler ya, aslında görünmez değil; sadece çoğu zaman hakkı teslim edilmez. Bugün konuşmamız gereken mesele şu: Kadın üretimde var mı? Var. Peki iş gücüne katılımda aynı oranda var mı? Maalesef hayır.

Rakamlar Ne Diyor?

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre Türkiye’de kadınların iş gücüne katılım oranı hâlâ erkeklerin oldukça gerisinde. Yani çalışabilecek yaşta olan her 10 kadından ancak bir kısmı aktif olarak iş hayatında yer alıyor. Erkeklerde bu oran çok daha yüksek.

Bu ne demek?

Bu, potansiyelin yarısını tam kullanamıyoruz demek.
Bu, evdeki emeğin ekonomiye yazılmadığı demek.
Bu, “kadın çalışmasa da olur” anlayışının hâlâ bir yerlerde yaşadığı demek.

Kadın Çalışırsa Ne Değişir?

Bir kadın çalıştığında sadece maaş almaz.
Evine katkı sağlar.
Çocuğuna daha güçlü bir rol model olur.
Kendi ayakları üzerinde durmanın güvenini yaşar.

Ülke ekonomisine üretim, vergi ve katma değer kazandırır. Bakın mesele sadece para değil. Mesele özgüven, mesele söz hakkı, mesele hayata eşit yerden tutunmak. Dünyada da durum benzer ama birçok ülke bu farkı kapatmak için ciddi adımlar atıyor. Dünya Bankası ve Birleşmiş Milletler raporlarında açıkça söyleniyor: Kadınların iş gücüne katılımı arttıkça ülkelerin kalkınma hızı da artıyor. Yani bu mesele sadece “kadın meselesi” değil, memleket meselesi. 

Peki Engel Nerede?

Halkın dilinde konuşalım:
Kreş yoksa kadın çalışamaz.
İş yerinde esneklik yoksa kadın zorlanır.
“Ev senin görevin” denirse kadın iki vardiya çalışır: biri evde, biri işte. Kayıt dışı çalıştırılırsa emeği değersizleşir. Bir de görünmeyen emek var. Ev işi, yaşlı bakımı, çocuk bakımı… Bunlar iş değil mi? İş. Ama maaşı yok, sigortası yok, emekliliği yok.

Çözüm Uzakta Değil

Kadının üretimdeki yerini güçlendirmek için dağları devirmeye gerek yok:
Daha fazla kreş
Esnek ve güvenli çalışma koşulları
Eşit işe eşit ücret
Mesleki eğitim destekleri
Kayıt dışılığın azaltılması
Ve en önemlisi zihniyet değişimi.
Kadın çalışırsa aile dağılır diyenler var. Oysa gerçek şu: Kadın güçlenirse aile de güçlenir. Ekonomi de güçlenir. Toplum da güçlenir.

Son Söz

Bu ülkenin toprağında kadın var. Tezgâhında kadın var. Sanayisinde kadın var. Ama karar masasında, yönetimde, yüksek maaşta hâlâ yeterince yok. Üretimde kadının yeri tartışma konusu olmamalı. O yer zaten var. Biz sadece o yeri görünür, güçlü ve adil hale getirmeliyiz. Çünkü yarım potansiyelle tam kalkınma olmaz.

Üretimde Kadının Yeri