Obezite ve Kilo Kontrolü

Aşırı kilo ve obezite, vücutta sağlığı bozabilecek aşırı yağ birikimi olarak tanımlanır. Yetişkinlerde aşırı kilo ve obeziteyi sınıflandırmak için en sık kullanılan indeks Vücut kitle indeksi (VKİ) olarak bilinmektedir. Vücut kitle indeksi (VKİ) bireyin ağırlığının kilogram cinsinden, boyunun metre cinsinden karesine bölünmesiyle (kg/m²) belirlenir ve Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) obezite ve aşırı kilo tanımlarına göre, bir kişinin VKİ’si 25 veya daha yüksekse aşırı kilolu, 30 veya daha yüksekse obezite olarak tanımlanmaktadır. Ancak vücut kitle indeksi genellikle erişkin bireyler için geçerlidir; çocuklarda aşırı kilo ve obezite değerlendirilirken yaş faktörü da dikkate alınmalıdır.

Obezitenin varlığı birçok hastalıkla ilişkilendirilmiştir. Obezite, her türlü nedene bağlı ölüm oranlarında artış ve hipertansiyon, dislipidemi (kan yağları değerlerindeki düzensizlikler), tip 2 diyabet (şeker hastalığı), koroner arter hastalığı, inme, safra kesesi hastalığı, osteoartrit, uyku apnesi, ayrıca bazı kadın genital organ kanserleri, meme, prostat ve kolon kanserleri riskinde artışa neden olabildiği belirtilmektedir.

Yapışan klinik araştırmaların sonuçları dikkate alındığında, hipertansiyon ve obezite arasında doğrudan bir ilişki olduğu vurgulanmakta ve bu araştırmalarda ortaya çıkan bilimsel veriler, yüksek vücut ağırlığının yüksek tansiyon için ana risk faktörlerinden biri olduğunu desteklemekte; vücut kitle indeksi (VKİ) 30 kg/m2’nin üzerinde olan obez bireylerde hipertansiyon görülme sıklığının %40 civarında olduğunu, buna karşılık aşırı kilolu bireylerde (BMI 25,0–29,9 kg/m2) %25 civarında ve vücut kitle indeksi (VKİ) <25 kg/m2 olanlarda %15,3 olduğunun altı çizilmektedir. Son yıllardaki bilimsel veriler göz önüne alındığında, obeziteyle ilişkili tip 2 diyabet (şeker hastalığı), kanser ve kansere bağlı ölümlerin önemli oranda arttığı da vurgulanmaktadır.

Obezitenin hemen her yaş grubu için potansiyel bir sağlık riski oluşturduğu gözden kaçmamaktadır. Obezitenin sadece erişkin bireylerde değil ama aynı zamanda çocukların fiziksel ve fizyolojik sağlığı üzerinde de ciddi olumsuz etkileri olduğu bilinmektedir. Obezite problemi olan çocuklarda fiziksel ve metabolik sağlık sorunları sıkça görülmekle birlikte, depresyon, anksiyete gibi psikolojik bozukluklar giderek daha da sık gözlemlenmektedir.

Obezite önleme ve tedavi planlamasında uygulanması gereken kilo kontrol yöntemleri, bireylerin daha sağlıklı bir yaşam sürmelerine yardımcı olmak için dengeli, doğal bir diyet ve fiziksel aktiviteden oluşan bir dizi kilo kontrol yöntemini içeren uygulamaları kapsamaktadır. İdeal kiloya ulaşmak veya ideal kilo kontrolü için uygulanması gereken sağlıklı yaşam alışkanlıklarının başında yaşam tarzı değişiklikleri ve sağlıklı bir diyet gelmektedir. Ancak, şiddetli obezite sorunları olan bireyler için, beslenme alışkanlıklarını değiştirmek ve düzenli egzersiz planlamanın yanı sıra tıbbi öneriler doğrultusunda kilo verme sürecini hızlandırmak için bazı ilaçların da tedavi sürecine dâhil edilmesi genellikle gerekli görülmektedir. Bununla birlikte, ileri düzeyde obezite sorunu olmayan bireyler için, ideal kiloyu korumak ve sağlıklı bir yaşam tarzını sürdürmek için düzenli egzersiz ve sağlıklı beslenme alışkanlıkları yeterli olmaktadır.

Sonuç olarak, obezitenin önlenmesi ve tedavisinde yaşam tarzı değişikliğindeki en önemli faktör, günlük fiziksel aktiviteyi artırmak ve egzersizin etkin bir kilo kontolü programındaki rolünü kavrayabilmektir. Bununla birlikte, egzersiz ve beslenmenin birleşik olumlu etkilerinin, metabolik dengelerin korunmasına katkı vererek, bulaşıcı olmayan kronik hastalıklarla ilişkili risk faktörlerinin azalmasına katkıda bulunabildiğini göstermektedir. Bu nedenle, fiziksel egzersiz tek başına değil ama kalori kısıtlamalı bir beslenme programıyla birlikte uygulandığında çok daha etkili bir kilo verme programı elde edilebileceği de gözden uzak tutulmamalıdır. Bu nedenle, obezitenin teşhisi ve tedavisi, sağlıklı bir yaşam için ciddi bir risk oluşturan obezite probleminin tedavi seçeneklerini iyi bilmek, sağlıklı kilo kontrolü yöntemleriyle obeziteyi ve obeziteyle ilgili şikâyetleri önlemek ve tedavilerini düzenlemek açısından son derece önem taşımaktadır.

Obezite ve Kilo Kontrolü