Psikolojik Sağlık ve Fiziksel Aktivite

Fiziksel sağlık faydalarına ek olarak, düzenli egzersizin aynı zamanda psikolojik sağlıkla da bağlantılı olduğu bilinmektedir. Son yıllarda yapılan klinik araştırmalarda, düzenli egzersizin depresyon ve anksiyete (kaygı, endişe) belirtilerini azaltabileceği ve ayrıca düzenli egzersiz alışkanlığının dikkat ve hafıza artışı da dâhil olmak üzere çok yönlü bilişsel işlevlerde iyileşme sağladığı belirtilmektedir. Sağlıklı yaşam adına tüm bu olumlu katkıların yanı sıra, düzenli egzersiz alışkanlığı uyku kalitesi üzerinde de olumlu etkilere sahip olduğu gösterilmiştir. Bu alanda yapılan araştırma sonuçlarında, düzenli egzersiz yapan bireylerin daha iyi uyku düzenine sahip olduklarını ve uyku bozukluklarında azalma olduğu kanıtlanmıştır.

   Düzenli egzersiz alışkanlığının, sağlıklı yaşlanma üzerindeki olumlu etkilerini konu alan klinik araştırmalarda, her yaşta ama özellikle ileri yaştaki bireylerin spor ve fiziksel aktiviteye katılımlarının sağlıklı ve uzun yaşam açısından sayısız faydası olduğu vurgulanmaktadır. Günümüz tıbbında, fiziksel aktivite, her yaştan insanın genel sağlığını, hareket yeteneğini ve bağımsız yaşama olasılığını koruması için gerekli olan stratejiler arasında en öncül öneme sahip olan bir faktör olarak değerlendirilmektedir. Bilimsel araştırmalar, fiziksel aktivitenin yaşlı yetişkinler için önemli fiziksel ve psikolojik faydalar sağladığını ortaya koymakla birlikte, fiziksel aktivite alışkanlığı içinde olan ileri yaştaki bireylerin, yaşlanma sürecinde sosyalleşme açısından da herhangi bir kayıp yaşamadıkları saptanmıştır.

    Psikolojik sağlık bozuklukları (depresyon, anksiyete ve stresle ilgili durumlar) dünya çapında ruhsal sağlığı olumsuz etkileyen nedenlerin arasındadır. Geleneksel farmakoterapi (ilaç tedavisi) ve psikoterapi etkili olmakla birlikte, genellikle erişilebilirlik, maliyet ve yan etki profilleriyle sınırlı olduğu gözlemlenmektedir. Fiziksel egzersiz, bireysel tercihlere ve klinik bağlamlara göre uyarlanabilen ve yan etkisiz bir yardımcı veya alternatif olarak ortaya çıkmakta ve fiziksel egzersiz ve psikolojik sağlık arasındaki etkileşime dair kanıtlar egzersizin, psikolojik sağlık bozukluklarının önlem ve tedavisinde etkin bir faktör olarak yaygın kabul görmesini sağlamaktadır.

    Nörobiyolojik, psikososyal anlarda yürütülen klinik çalışmalardan elde edilen kanıtlar değerlendirildiğinde, fiziksel egzersiz ve psikolojik sağlık arasındaki ilişkinin ruh sağlığının geliştirilmesi ve hastalıkların önlenmesinde temel taşı olduğunu ortaya koymaktadır. Yapılan bilimsel araştırmalarda, düzenli, orta yoğunlukta aktivitenin ruh halini, bilişsel işlevleri ve genel psikolojik sağlık adına olumlu etkilediği gösterilmiştir. Egzersizin süresi ve yöntemi bireysel ihtiyaçlara ve tercihlere göre uyarlandığında, egzersiz depresyon, anksiyete ve stresle ilgili durumların tedavisinde katkı verici etkiler açığa çıkarmaktadır. Özellikle depresyon semptomlarının tedavisinde aerobik ve yalnızca direnç antrenmanlarının etkin rol üstlendiğine dikkat çekilmektedir.

   Sağlıklı yaşam ve sağlıklı yaşlanma sürecinde, fiziksel egzersiz ve psikolojik sağlık arasındaki ilişkinin ruh sağlığının geliştirilmesi ve hastalıkların önlenmesinde önemli sağlık katkıları sağlamasıyla birlikte, düzenli egzersiz alışkanlığı fizyolojik ve metabolik sistemleri üzerinde de olumlu etkilere sahip olduğu bilinmektedir. Orta ve ileri yaşlarda en sık rastlanan sağlık sorunları kardiyovasküler (kalp ve damar) sisteminde görüldüğü için, uzun süreli, hafif veya orta şiddette yapılacak (aerobik aktiviteler) egzersizlerin, ileri yaşlardaki bireylerde, kalp ve akciğer fonksiyonlarını korumakla beraber kan basınçlarını dengeleyebileceği gösterilmiştir. Bu araştırmaların ışığında, düzenli fiziksel aktivite alışkanlığının, kalp ve damar sistemi üzerinde olumlu katkılarıyla da koroner kalp hastalığı risklerini de azalabildiği ortaya koymuştur. Tüm bu bulgular, orta ve ileri yaşlardaki bireylerin egzersizden olumlu katkılar sağlayabileceğinin altını çizmektedir.

   Sonuç olarak, bilimsel araştırmalarda elde edilen kanıtlar, düzenli fiziksel egzersizin psikolojik sağlığa önemli ölçüde katkıda bulunduğu iddiasını güçlü bir şekilde desteklemektedir. Egzersizin, ruh halini iyileştirerek, depresyon ve anksiyete semptomlarının azaltması ve bilişsel işlevleri (dikkat ve hafıza artışı) geliştirmesiyle ruh sağlığı tedavisinde etkin bir bileşen olarak değerlendirilmesi sağlıklı yaşam ve özellikle sağlıklı yaşlanma sürecinde önemli bir yaşam tarzı yöntemi olarak önerilmelidir.

Psikolojik Sağlık ve Fiziksel Aktivite