20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü, çocukların yaşam, eğitim, sağlık, beslenme ve güvenli bir geleceğe erişim haklarını yeniden gündeme taşırken, Türkiye’de çocukların giderek ağırlaşan yoksulluk, çocuk işçiliği ve eğitimde eşitsizlikle karşı karşıya kaldığına yönelik tepkiler sürüyor. Eğitim-İş, çocuk haklarının güvence altına alınamadığına dikkat çekerek özellikle Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) kapsamında çocuk emeği sömürüsüne, öğrencilerin okullarda aç kalmasına ve kamusal eğitimden uzaklaştırılmasına tepki gösterdi.
Çocukların üstün yararını gözetmenin devletin temel sorumluluğu olduğunu vurgulayan sendika, zorunlu eğitim çağındaki tüm öğrencilere her okul günü ücretsiz yemek ve temiz içme suyu sağlanmasını istedi.
ÇOCUK İŞÇİLİĞİN ZEMİNİ YOKSULLUKTUR
Sendikanın açıklamasında yer alan ifadeler şöyle: “37 yıl önce bugün kabul edilen Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi, her çocuğa yaşama, eğitim, sağlık, oyun ve sömürüden korunma hakkı tanıyor. Taraf olan ülkelere ‘çocuğun üstün yararını’ gözetme yükümlülüğü getiren sözleşme Türkiye’de 1995’te kabul edilmiş, ancak bu sözleşmenin gereği bugüne dek yerine getirilmedi. ILO ve UNICEF’in 2025 raporuna göre dünyada yaklaşık 140 milyon çocuk işçi bulunuyor. Ülkemizde de tablo her geçen gün ağırlaşıyor. 2025 yılında en az 94 çocuğumuz iş cinayetleriyle hayattan koparılmıştır. Bu tablonun merkezinde ise ‘mesleki eğitim’ kılıfıyla meşrulaştırılan MESEM’ler bulunuyor. Siyasi iktidar ve Bakanlık tarafından meşrulaştırılan bu sömürü düzeni, çocuklarımızı okul sıralarından kopararak sermayeye ucuz ve güvencesiz iş gücü olarak sunmakta, iş cinayetlerine mahkum ediyor. Çocuk işçiliğinin zemini yoksulluktur.”
ÜCRETSİZ OKUL YEMEĞİ VE TEMİZ İÇME SUYU TALEBİ
Okula gelebilen öğrencilerin ise aç kaldığını vurgulayan sendika, “Ülkemizde 15 yaşındaki her beş öğrenciden biri parasızlık nedeniyle haftada en az bir öğün atlıyor; Türkiye bu oranla OECD ülkeleri arasında ilk sıradadır. Avrupa İstatistik Ofisinin 2025 verilerine göre çocukların yüzde 37,6’sı yoksulluk ve sosyal dışlanma riski altında yaşamakta, Türkiye bu oranda da Avrupa’da ilk sıradadır. Yoksulluğu kuşaktan kuşağa aktarılan bir miras olmaktan çıkarmak, devletin anayasal yükümlülüğüdür; bu yükümlülüğün ilk adımı da okulda atılmalıdır. ‘Öğrencinin Yemeği Kamunun Sorumluluğu’ raporumuz, okul öncesi ve zorunlu eğitimdeki 15,2 milyon öğrencinin tamamına her gün bir öğün ücretsiz yemek vermenin yıllık maliyetinin, merkezi yönetim bütçesinin yüzde 1,36’sı olduğunu ortaya koyuyor. Kaynak vardır; mesele, kamu kaynaklarının kimin için kullanılacağıdır. Zorunlu eğitim çağındaki tüm çocuklarımıza, ailelerinin gelirine göre ayrım yapılmadan, her okul günü en az bir öğün ücretsiz okul yemeği ve temiz içme suyu sağlanmalıdır” dedi.
MÜCADELEMİZİ KARARLILIKLA SÜRDÜRECEĞİZ
Son olarak ise sendika, “Eğitim hakkı, okula erişimin yanında çocuğun okuldaki durumu ve eğitimin içeriğini de kapsıyor. Laik ve bilimsel eğitim, türlü protokollerle okula sokulan tarikat yapılarıyla ve gerici müfredatla aşındırılıyor. Çocukların eğitim hakkı gasp edilmekte, kamusal eğitimden koparılan her çocuğumuz; çocuk işçiliğine, çocuk yaşta evliliğe ve istismara açık hale getiriliyor. 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü, ancak çocukların üstün yararının gözetildiği, hiçbir çocuğun açlığa, yoksulluğa, sosyal dışlanmaya ve iş cinayetlerine mahkum edilmediği bir düzende bayram gibi kutlanabilir. Eğitim-İş olarak, bugünü bayram olarak kutlayana dek laik, bilimsel ve kamusal eğitim mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz” mesajını verdi.
Kaynak: SULTAN GÜMÜŞ KAYA









