2027 yılı Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) bütçe teklifinin TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülmesiyle birlikte eğitime ayrılan kaynaklar ve okulların finansman sorunları yeniden gündeme geldi. Millî Eğitim Bakanlığı önünde açıklama yapan Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası (Eğitim-Sen), eğitim bütçesinin okulların gerçek ihtiyaçlarını karşılamaktan uzak olduğunu savundu.
Bir önceki yıla göre yüzde 26,5 artışla 2 trilyon 459 milyar TL olarak öngörülen 2027 MEB bütçesinin, resmi enflasyon karşısında yetersiz kaldığını belirten sendika, eğitim yatırımlarına ayrılan payın yüzde 7,75’e gerilediğine dikkat çekti. Okulların hijyen, güvenlik, kırtasiye ve bakım gibi temel giderlerini karşılamakta zorlandığını ifade eden Eğitim-Sen, bu yükün velilere ve eğitim emekçilerine bırakıldığını ileri sürdü. Sendika, eğitime yeterli bütçe ayrılması, okullara doğrudan ödenek sağlanması ve eğitim çalışanlarının özlük haklarının korunması için bir dizi talep açıkladı.
EĞİTİM YATIRIMLARINDAKİ PAY GERİLEDİ
Eğitim-Sen açıklamasında, 2027 yılı MEB bütçesinin tasarruf tedbirleri ve ekonomik krizin etkisi altında hazırlandığı savunuldu. Bütçenin bir önceki yıla göre yüzde 26,5 artarak 2 trilyon 459 milyar TL'ye yükselmesine rağmen eğitim kurumlarının temel ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kalacağı ifade edildi. Sendika, eğitim yatırımlarına ayrılan bütçe payındaki düşüşe dikkat çekerek 2002 yılında yüzde 17,18 olan oranın 2026'da yüzde 8,26'ya, 2027 bütçe teklifinde ise yüzde 7,75'e gerilediğini belirtti. Açıklamada, bu oranın son yılların en düşük seviyelerinden biri olduğu vurgulandı. 2027 yılı bütçesinin yüzde 82'sinin personel ve sosyal güvenlik giderlerinden oluştuğunu aktaran Eğitim-Sen, okulların fiziki altyapısını ve eğitim niteliğini geliştirecek sermaye giderlerine yalnızca yüzde 7,75, mal ve hizmet alımlarına ise yüzde 8,1 pay ayrıldığını kaydetti. Sendika ayrıca, kamusal eğitime ayrılan kaynakların millî gelire oranının OECD ortalaması olan yüzde 5'in yarısına dahi ulaşamadığını savundu. OECD'nin 2026 Bir Bakışta Eğitim raporuna da atıfta bulunan açıklamada, Türkiye'nin ilköğretimde öğrenci başına yaptığı harcamanın OECD ortalamasının yaklaşık üçte biri düzeyinde olduğu, ortaöğretimde ise bu oranın daha da düşük kaldığı belirtildi.
OKULLARIN TÜM YÜKÜ VELİLERİN SIRTINDA
Eğitim-Sen, kamusal eğitime ayrılan kaynakların yetersiz kalmasının okullardaki sorunları derinleştirdiğini belirtti. Bakanlığın okullara gerçek ihtiyaçları doğrultusunda ödenek ayırmadığını savunan sendika, hijyen, güvenlik, kırtasiye ve bakım gibi zorunlu giderlerin dahi okulların kendi imkanlarıyla karşılanmaya çalışıldığını ifade etti. Açıklamada, özellikle dar gelirli ailelerin yaşadığı bölgelerde aşırı kalabalık sınıflar ve ikili öğretim sorunlarının devam ettiği belirtildi. Okulların eğitim kalitesinin velilerden toplanan kayıt bağışları, aidatlar ve kermes gelirlerine bağlı hale getirildiğini ileri süren sendika, kamusal eğitimin finansman yükünün ailelere bırakılmasına tepki gösterdi. Eğitim-Sen, devlet okullarının temel ihtiyaçlarının velilerden para toplanarak değil, doğrudan genel bütçeden karşılanması gerektiğini vurguladı. Tüm öğrencilere bir öğün ücretsiz yemek ve temiz içme suyu sağlanması da sendikanın öncelikli talepleri arasında yer aldı.
ÖĞRETMENLERE ÜCRETSİZ GÖREV TEPKİSİ
Sendikanın açıklamasında eğitim emekçilerinin çalışma koşullarına ilişkin sorunlar da gündeme getirildi. YEĞİTEK okul sorumlusu öğretmenlerin görevlerinin iptal edilmesiyle hak kayıpları yaşandığı belirtilirken, ülke genelinde gerçekleştirilen ortak sınav haftalarında dersi olmayan öğretmenlere resen sınav görevi verildiği ifade edildi. Öğretmenlerin derslerinin bulunmadığı saatlerde okula çağrılarak sınav görevi yapmaya zorlandığını belirten Eğitim-Sen, bu görevlendirmeler karşılığında ek ders ücreti ödenmemesine tepki gösterdi. Söz konusu uygulamanın angarya niteliği taşıdığını savunan sendika, öğretmen emeğinin karşılıksız bırakılmasını kabul etmediklerini bildirdi. Eğitim-Sen, resen görevlendirmeler nedeniyle ortaya çıkan ücret kayıplarının giderilmesini ve ortak sınav haftalarında görev verilen tüm öğretmenlere sınav görev ücreti veya ek ders ücretinin eksiksiz ödenmesini istedi. YEĞİTEK okul sorumlusu öğretmenlerin yaşadığı hak kayıplarının da giderilmesi ve kazanılmış haklarının iade edilmesi çağrısında bulundu.
EĞİTİM-SEN'DEN TALEPLER
Sendikanın talepleri ise şöyle: “Eğitime yeterli bütçe, okullara ihtiyacı kadar ödenek ayrılmalıdır. Tüm öğrencilere bir öğün yemek ve temiz su verilmesi için gerekli adımlar atılmalıdır. Okulların tüm fiziki, donanım, hijyen ve güvenlik ihtiyaçları doğrudan genel bütçeden karşılanmalıdır. Velilerden her ne ad altında olursa olsun para toplanmasına derhal son verilmelidir. Eğitim yatırımları derhal OECD ortalamaları seviyesine çıkarılmalıdır. YEĞİTEK okul sorumlusu öğretmenlerin görev iptalleriyle yaşanan hak kayıpları derhal giderilmeli, kazanılmış haklar iade edilmelidir. Ortak sınav haftalarında dersi olsun ya da olmasın resen görev yazılan tüm öğretmenlere sınav görev ücreti veya ek ders ücreti eksiksiz ödenmeli, angaryaya derhal son verilmelidir. Eğitim hizmetinin ayrılmaz bir parçası olan memur, hizmetli, teknik ve idari personel başta olmak üzere, tüm eğitim emekçilerinin 3600 ek gösterge, adil görevde yükselme ve özlük hakları talepleri karşılanmalı; tüm eğitim çalışanlarına ayrım yapılmaksızın eğitime hazırlık ödeneği ödenmelidir. Eğitim Sen olarak; tüm eğitim ve bilim emekçilerini, öğrencilerimizi ve velilerimizi ortak taleplerimizi gerçekleştirmek için birlikte hareket etmeye ve örgütlü mücadeleyi büyütmeye davet ediyoruz.”
Kaynak: SULTAN GÜMÜŞ KAYA
