Kış mevsiminin yaklaşmasıyla birlikte gün ışığından yararlanma süresinin azalması, bazı kişilerde ruhsal ve fiziksel değişimlere neden olabiliyor. Özellikle sonbahar ve kış aylarında artış gösteren yorgunluk, enerji kaybı, uyku hali ve isteksizlik, mevsimsel depresyonun habercisi olabiliyor.
İzmir Ekonomi Üniversitesi Psikoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi (PUAM) Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Yasemin Meral Öğütçü, mevsimsel depresyonun belirtileri ve korunma yollarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Öğütçü, belirtilerin her yıl benzer dönemlerde ortaya çıkması ve iki haftadan uzun sürmesi halinde uzman desteğine başvurulması gerektiğini vurguladı.

MEVSİMSEL DEPRESYONUN BELİRTİLERİ NELER?
Mevsimsel depresyonda diğer depresyon türlerinde görülen çökkün ruh hali, daha önce keyif alınan etkinliklere karşı ilgi kaybı, yorgunluk, enerji azalması ve konsantrasyon güçlüğü gibi belirtiler ortaya çıkabiliyor.
Dr. Öğr. Üyesi Öğütçü, belirtilerin yalnızca ruh hali değişiklikleriyle sınırlı olmadığını belirterek şu bilgileri paylaştı:
“Normalden daha fazla uyuma, sabahları uyanmakta güçlük çekme, uzun süre uyunmasına rağmen dinlenmiş hissetmeme, iştah artışı, özellikle karbonhidratlı yiyeceklere yönelme ve kilo alma da belirtiler arasında yer alıyor. Kişi kendisini sürekli yorgun hissedebilir, zihnini toparlamakta ve günlük işlerine odaklanmakta zorlanabilir.”
GÜN IŞIĞININ AZALMASI BİYOLOJİK RİTMİ ETKİLİYOR
Mevsimsel depresyonun ortaya çıkmasında gün ışığının azalmasının önemli bir rol oynadığının düşünüldüğünü belirten Öğütçü, güneş ışığının vücudun biyolojik saatinin düzenlenmesine yardımcı olduğunu ifade etti.
Uyku ve uyanıklık döngüsünün düzenlenmesinde gün ışığının önemli olduğunu vurgulayan Öğütçü, sonbahar ve kış aylarında güneş ışığından daha az yararlanmanın bazı kişilerde biyolojik ritmin değişmesine yol açabildiğini söyledi.
“İKİ HAFTADAN UZUN SÜREN BELİRTİLERE DİKKAT”
Mevsimsel depresyonun değerlendirilmesinde belirtilerin süresi ve tekrar etme sıklığının önemli olduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi Öğütçü, depresyon açısından değerlendirme yapılabilmesi için ruhsal çöküntü veya ilgi kaybının diğer belirtilerle birlikte en az iki hafta boyunca, neredeyse her gün devam etmesinin dikkate alındığını kaydetti.
Mevsimsel depresyon tanısı için depresif dönemlerin en az iki yıl boyunca yılın benzer dönemlerinde ortaya çıkması ve belirli dönemlerde düzelmesi gerektiğini aktaran Öğütçü, tanısal değerlendirmede mevsimsel olmayan depresif dönemlerin bulunmamasının ve yaşam boyunca mevsimsel dönemlerin belirgin biçimde daha fazla olmasının da dikkate alındığını ifade etti.
Ancak psikolojik destek almak için iki yıl beklenmesi gerekmediğinin altını çizen Öğütçü, şu uyarıda bulundu:
“Belirtilerin ne kadar süredir devam ettiğinden bağımsız olarak, kişi kendisini çökkün hissediyorsa, günlük yaşamında zorlanıyorsa veya yaşadığı güçlüklerle baş etmekte desteğe ihtiyaç duyuyorsa bir ruh sağlığı uzmanına başvurabilir. Psikolojik destek almak için mutlaka bir depresyon tanısının söz konusu olması gerekmez.”
KIŞ DEPRESYONUNA KARŞI GÜNLÜK RUTİNLERİ KORUYUN
Mevsimsel depresyonun etkilerini azaltmak için günlük alışkanlıkların sürdürülmesinin önemine dikkat çeken Öğütçü, özellikle uyku düzeni, fiziksel aktivite ve sosyal ilişkilerin korunmasını önerdi.
Benzer saatlerde yatıp kalkmanın ve gün ışığından mümkün olduğunca fazla yararlanmanın önemini vurgulayan Öğütçü, sabah saatlerinde doğal gün ışığına maruz kalmanın ve gün içerisinde dışarıda zaman geçirmenin biyolojik ritmin düzenlenmesine katkı sağladığını belirtti.
Düzenli fiziksel aktivitenin hem bedensel hem de ruhsal sağlık açısından faydalı olduğunu ifade eden Öğütçü, sosyal ilişkilerin ve kişiye keyif veren etkinliklerin de ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi.
Öğütçü, sosyal desteğin ruh sağlığını koruyan önemli faktörlerden biri olduğunu belirterek, kış aylarında isteksizlik yaşansa bile günlük rutinlerden mümkün olduğunca vazgeçilmemesi gerektiğini hatırlattı.
Kaynak: BÜLTEN









