Türkiye’de tütün kullanımı ve nikotin bağımlılığına ilişkin endişe verici veriler, Ege Üniversitesinde düzenlenen 2. Bornova Bağımlılık Farkındalık Sempozyumu’nda gündeme geldi. Bornova Kaymakamlığı tarafından “Sınırlarını Çiz Geleceğini Koru” mottosuyla düzenlenen sempozyumda, tütün bağımlılığına yönelik panelde kullanım oranları, yeni nesil nikotin ürünlerinin sağlık riskleri ve dijital yöntemlerle bağımlılıkla mücadele ele alındı. Uzmanlar, Türkiye’de tütün kullanımının 2014 yılından sonra yeniden artışa geçtiğine dikkat çekerek özellikle gençlerin elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinden korunması gerektiğini belirtti.

TÜRKİYE’DE HER İKİ ERKEKTEN BİRİ SİGARA İÇİYOR
“Tütün Bağımlılığı” başlıklı panelin moderatörlüğünü Ege Üniversitesi Madde Bağımlılığı, Toksikoloji ve İlaç Bilimleri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Görkem Yararbaş üstlendi.
Panelde “Türkiye’de Tütün Kullanımı ve Belirleyicileri” başlıklı sunum yapan Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hür Hassoy, tütün kullanımının sosyoekonomik boyutuna ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Dünya genelinde her yıl 7 milyondan fazla kişinin tütün kullanımı nedeniyle hayatını kaybettiğini belirten Hassoy, Türkiye'deki kullanım oranlarının toplam nüfusta yaklaşık yüzde 30'a ulaştığını söyledi. Hassoy, ülkede neredeyse her iki erkekten birinin, her beş kadından birinin sigara kullandığını ifade etti.
Lopez'in Dört Aşamalı Tütün Epidemisi Modeli'ne de değinen Hassoy, Türkiye'nin modelin ikinci aşamasının sonunda bulunduğunu belirtti. Türkiye'deki tütün kullanımında dikkat çeken bir diğer unsurun ise sosyoekonomik farklılıklar olduğunu vurgulayan Hassoy, özellikle 40 yaş üstü kadınlarda yüksek eğitim ve refah gruplarının 3 ila 7 kat daha fazla risk taşıdığına işaret etti.

“YENİ NESİL ÜRÜNLER YENİ BİR BAĞIMLILIK KATMANI”
Panelde “Tütün Kullanımında Güncel Eğilimler” başlıklı sunum gerçekleştiren Prof. Dr. Görkem Yararbaş, elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin sigarayı bırakma yöntemi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
Yeni nesil nikotin ürünlerinin bağımlılığı ortadan kaldırmak yerine farklı biçimlerde sürdürdüğünü belirten Yararbaş, bu ürünlerin ikili kullanım olarak tanımlanan sigara ve elektronik ürünlerin birlikte tüketilmesi döngüsünü de beraberinde getirdiğini kaydetti.
Nikotin bağımlılığının beyinde sürekli madde arama davranışını tetiklediğini ifade eden Yararbaş, duman, kül ve koku bulunmadığı yönündeki tanıtımların ürünlere ilişkin yanıltıcı bir zararsızlık algısı oluşturduğunu dile getirdi.
Özellikle gençleri hedef alan tatlı aromalar ve kolay taşınabilir tasarımların elektronik sigaraları cazip hale getirdiğini belirten Yararbaş, bu ürünlerin okullarda dahi kolaylıkla gizlenebildiğine dikkat çekti. Isıtılmış tütün ürünlerinin daha düşük sıcaklıkta çalışmasının güvenli oldukları anlamına gelmediğini vurgulayan Yararbaş, pasif maruziyet ve ciddi akciğer hasarı risklerine karşı uyarıda bulundu.

DİJİTAL YÖNTEMLERLE BAĞIMLILIKLA MÜCADELE
Panelin son konuşmacısı Ege Üniversitesi Madde Bağımlılığı, Toksikoloji ve İlaç Bilimleri Enstitüsü Öğretim Görevlisi Dr. İnci Derya Yücel oldu. “Tütün Kullanımına Yönelik Yenilikçi Müdahaleler” başlıklı sunumunda dijital teknolojilerin bağımlılık tedavisindeki rolünü değerlendiren Yücel, kişiye özel mobil uygulamaların bırakma sürecine katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Sigara içme isteğinin özellikle belirli zamanlarda ve ortamlarda artabildiğine dikkat çeken Yücel, mobil uygulamaların bu anlarda kişilere bildirimler göndererek destek sunabileceğini belirtti. Bağımlılıkla mücadelede yalnızca bilgi vermenin yeterli olmadığını, kişinin değişime yönelik farkındalık geliştirmesi gerektiğini vurguladı.
Yücel, kişiye özel içerikler, oyunlaştırma, aşamalı görevler ve ilerleme göstergelerinin süreci daha etkili hale getirebileceğini söyledi. Etkileşimli senaryolar ve psikolojik beceri egzersizlerinin dijital programlara dahil edilmesinin de bağımlılıkla mücadeleye katkı sağlayabileceğini kaydetti.

KONUŞMACILARA PLAKET TAKDİM EDİLDİ
“2. Bornova Bağımlılık Farkındalık Sempozyumu” kapsamında gerçekleştirilen panel, Bornova İlçe Sağlık Müdürü Dr. Vahap Tevfik Oğuz'un konuşmacılara katkılarından dolayı plaket takdim etmesiyle sona erdi.
Kaynak: BÜLTEN









