Dünyada milyonlarca bebeği ve ailesini yakından ilgilendiren prematüre doğumlar, erken müdahale ve doğru bakım uygulamalarıyla yönetilebiliyor. Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) 2025 yılında resmi sağlık günleri takvimine dahil ettiği ve tarihini 15 Kasım olarak güncellediği Dünya Prematüre Günü kapsamında, Ege Üniversitesi (EÜ) Tıp Fakültesi Neonatoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Özge Altun önemli değerlendirmelerde bulundu.
Prematüre doğumların görülme sıklığı, erken doğan bebeklerin organ gelişimleri, tedavi süreçleri ve ailelerin üstlenmesi gereken sorumluluklar hakkında bilgi veren Prof. Dr. Altun, gebeliğin 37. haftası tamamlanmadan dünyaya gelen bütün bebeklerin prematüre olarak değerlendirildiğini söyledi.
Erken doğumun yalnızca bebeğin düşük kiloyla dünyaya gelmesi anlamına gelmediğini belirten Altun, organların gelişimini henüz tamamlamamış olmasının bebeklerin özel bakım ve tedaviye ihtiyaç duymasına neden olabildiğini ifade etti.
Her bebeğin farklı bir gelişim ve tedavi sürecinden geçtiğine dikkat çeken Prof. Dr. Altun, “Prematürelik yalnızca küçük doğmak değil, erken doğmaktır. Birkaç hafta erken doğan bebek de prematüredir, çok daha erken dünyaya gelen bebek de. Bu bebeklerin bağırsakları, akciğerleri, beyinleri ve diğer organları henüz gelişimini tamamlamamış olabilir. Bu nedenle bazıları kısa süreli, bazıları ise çok daha uzun süreli tedavi desteğine ihtiyaç duyar. Her prematüre bebeğin hikâyesi farklıdır. Biz de yenidoğan ünitelerinde tedavi ve bakımı her bebeğin ihtiyacına göre planlıyoruz” diye konuştu.
HER 10 BEBEKTEN BİRİ ERKEN DOĞUYOR
Prematüre doğumların dünya genelinde önemli bir sağlık sorunu olduğunu belirten Prof. Dr. Özge Altun, DSÖ verilerinin konunun boyutunu ortaya koyduğunu söyledi. 2020 yılında dünya genelinde 13,4 milyon bebeğin prematüre olarak dünyaya geldiğini hatırlatan Altun, erken doğumun tüm ülkeleri ilgilendiren küresel bir sağlık meselesi olduğuna işaret etti. Enfeksiyonlar, çoğul gebelikler ve anne adayında görülen yüksek tansiyonun erken doğum riskini artıran faktörler arasında bulunduğunu belirten Altun, bazı durumlarda ise erken doğumun nedeninin tespit edilemediğini kaydetti.
Gebelik boyunca düzenli sağlık kontrollerinin aksatılmaması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Altun, erken doğum belirtilerinin ortaya çıkması halinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmasının hem anne hem de bebeğin sağlığı açısından kritik olduğunu dile getirdi.
Altun, “Her erken doğumu önlemek mümkün değil, ancak belirtiler olduğunda gecikmeden yenidoğan ünitesi bulunan en yakın sağlık kuruluşuna başvurmak hem anne hem bebek için büyük fark yaratır” dedi. Prematüre doğumların yaygınlığına dikkat çekmek ve ailelerin yaşadığı sorunları görünür kılmak amacıyla kasım ayı boyunca farkındalık çalışmaları yürüttüklerini belirten Altun, şöyle konuştu:
“Prematüre doğum düşündüğümüzden çok daha sık. DSÖ’nün tahminlerine göre 2020 yılında dünyada 13,4 milyon bebek prematüre doğdu. Bu, yalnızca belirli ülkelerin değil, tüm dünyanın meselesidir. Biz de prematüre bebeklerin ve ailelerinin sorunlarına dikkat çekmek için kasım ayı boyunca farkındalık yaratmaya çalışıyoruz.”
AİLELER TEDAVİ SÜRECİNİN ÖNEMLİ BİR PARÇASI
Prematüre bebeklerin bakımında yalnızca tıbbi müdahalelerin değil, ailelerin sürece aktif katılımının da büyük önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Altun, Ege Üniversitesinde aile merkezli bakım modelinin uygulandığını aktardı. Bebeğin sağlık durumunun uygun olması halinde uygulanan kanguru bakımının, yani ten tene temasın, iyileşme sürecine önemli katkılar sunduğunu ifade eden Altun, anne sütünün prematüre bebekler açısından özel bir yere sahip olduğunu vurguladı.
Anne sütünün içerdiği koruyucu özelliklerin erken doğan bebekler için son derece değerli olduğunu belirten Altun, ailelerin kendilerini tedavi ekibinin dışında görmemeleri gerektiğini söyledi.
Prof. Dr. Altun, ailelere yönelik mesajında şu ifadeleri kullandı:
“Bebeğin klinik durumu uygun olduğunda ‘kanguru bakımı’ denilen ten tene temas, iyileşme sürecini hızlandıran en değerli unsurlardan biridir. Anne sütü tüm bebekler için önemli olsa da prematüreler için âdeta bir aşı niteliğindedir; birkaç damlası bile altın değerindedir. Ailelere hep şunu söylüyoruz: Siz de bu ekibin bir parçasısınız ve bu yolda yalnız değilsiniz.”
TABURCULUKTAN SONRA DA YAKIN TAKİP GEREKİYOR
Prematüre bebeklerin hastaneden taburcu edilmesinin sağlık takiplerinin sona erdiği anlamına gelmediğini belirten Prof. Dr. Özge Altun, gelişim sürecinin uzun vadeli olarak izlenmesi gerektiğini söyledi. Ege Üniversitesi Yüksek Riskli Yenidoğan Uzun Dönem İzlem Polikliniğinde bebeklerin büyüme, beslenme, görme ve işitme gelişimlerinin düzenli olarak değerlendirildiğini aktaran Altun, erken dönemde tespit edilen gelişimsel sorunlara zamanında müdahale edilmesinin çocukların geleceği açısından önemli olduğunu kaydetti.
Bu yılın Dünya Prematüre Günü temasının “Küçük bebekler, büyük potansiyeller” olduğunu hatırlatan Altun, erken doğan çocukların doğru destek ve takip sayesinde önemli başarılara ulaşabildiğini ifade etti.
Prof. Dr. Altun, “Bu yılın teması ‘Küçük bebekler, büyük potansiyeller’. Bu potansiyeli desteklemek için düzenli izlem şart. Olası bir soruna erken müdahale edilmesi, küçük başlangıçların büyük potansiyellere dönüşmesini sağlar. Bugün yoğun bakımımızda izlediğimiz pek çok çocuğun okulda, sporda ve sanatta başarılı olduğunu görmek bizi mutlu ediyor. Prematüre doğmak bir çocuğun geleceğini tek başına belirlemez” dedi.
15 KASIM'DA MOR RENKLE FARKINDALIK ÇAĞRISI
Dünya Prematüre Günü kapsamında toplumsal farkındalığın artırılmasının önemine değinen Prof. Dr. Özge Altun, 15 Kasım'da mor renkli kıyafetler giyilerek erken doğan bebeklere ve ailelerine destek verilebileceğini hatırlattı. Farkındalık çalışmalarının yalnızca belirli günlerle sınırlı kalmaması gerektiğini vurgulayan Altun, prematüre bebeklerin ve ailelerinin ihtiyaçlarına yönelik kalıcı çözümler geliştirilmesinin önemine dikkat çekerek, “Dileğimiz, bu farkındalığın somut çözümlere dönüşmesidir” ifadelerini kullandı.
Kaynak: EGE AJANS
